KVKK kapsamındaki erişim, düzeltme, silme veya bilgi talepleri önce veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusu talebi en geç 30 gün içinde cevaplamaz, reddeder veya yetersiz cevap verirse Kurula şikayet edilebilir; şikayet, cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 ve her durumda başvurudan itibaren 60 gün içinde yapılmalıdır.
Önce kime başvurulur?#
6698 sayılı Kanun'un 11. maddesi ilgili kişiye verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bilgi alma, aktarım yapılan kişileri bilme, düzeltme, silme ve hukuka aykırılık nedeniyle zararın giderilmesini isteme hakları verir. Bu haklar doğrudan ilk aşamada Kişisel Verileri Koruma Kuruluna değil, veri sorumlusuna karşı kullanılır. Kanun'un 11-14. maddeleri başvuru ve şikayet sırasını düzenler.
Veri sorumlusu, kişisel verilerin hangi amaç ve araçlarla işleneceğine karar veren gerçek veya tüzel kişidir. Bir şirketin çağrı merkezi, şubesi veya dış hizmet sağlayıcısı her olayda veri sorumlusu olmayabilir. Başvurunun, aydınlatma metninde veya VERBİS kaydında gösterilen muhataba gönderilmesi gecikme riskini azaltır.
Başvuruda hangi bilgiler bulunmalı?#
Başvuruda ad ve soyad, imza, T.C. kimlik numarası veya yabancılar için pasaport/yabancı kimlik numarası, tebligata esas adres, varsa bildirim e-postası veya telefon numarası, talep konusu ve ilgili bilgi-belgeler yer almalıdır. Talep mümkün olduğunca somut kurulmalıdır: “Hakkımdaki tüm verileri silin” yerine hangi ilişki kapsamında hangi verinin hangi nedenle silinmesinin istendiği açıklanmalıdır.
Başvuru yazılı olarak, kayıtlı elektronik posta, güvenli elektronik imza, mobil imza veya veri sorumlusuna daha önce bildirilen ve sisteminde kayıtlı e-posta adresi gibi Tebliğde kabul edilen yöntemlerle yapılabilir. Noter zorunlu değildir. Kimliği doğrulamaya yarayan makul bilgi istenebilir; ancak Kanun'da bulunmayan tek bir yöntemi zorunlu tutmak doğru değildir.
Süreler nasıl hesaplanır?#
Veri sorumlusu başvuruyu en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz sonuçlandırır. Ek maliyet doğarsa Kurul tarifesindeki sınırlı ücret istenebilir. Cevap yazılı veya elektronik ortamda verilmeli; ret varsa gerekçe açıklanmalıdır.
Kurula şikayet için iki süre birlikte gözetilir:
- Cevap verilmişse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün.
- Her durumda, veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren 60 gün.
Bu iki süreden hangisi önce doluyorsa ona göre hareket edilmelidir. Veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan şikayet edilmesi kural olarak başvuru yolunun tüketilmemesi nedeniyle sonuç vermez.
Şartlar ve istisnalar#
Başvuru yalnız başvuranın kendi kişisel verisine ilişkin olmalıdır. Vekille başvuru mümkündür; temsil yetkisini gösteren belge eklenmelidir. Vekaletnamede ayrıca “KVKK özel yetkisi” aranması Kanun'da öngörülmüş bir şart değildir.
Bir belgenin tamamının verilmesi üçüncü kişilerin haklarını ihlal edecekse veri sorumlusu üçüncü kişilere ait alanları maskeleyerek erişim sağlayabilir. Kanuni saklama yükümlülüğü bulunan verinin silinmesi reddedilebilir; fakat ret, veri kategorisi ve dayanak bakımından açıklanmalıdır.
Uygulamalı örnek#
Bir çalışan, işten ayrıldıktan sonra özlük dosyasındaki kendisine ait belgelerin kopyasını ve verilerin kimlere aktarıldığını ister. İnsan kaynakları yalnız “dosyanız mevzuata uygun saklanmaktadır” cevabı verir. Bu cevap, talep edilen kopyaları ve alıcı gruplarını açıklamadığı için yetersiz olabilir. Çalışan, cevabın kendisine ulaştığı tarihten itibaren 30 gün ve ilk başvurudan itibaren 60 günlük üst süre dolmadan Kurula şikayet edebilir.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Kurulun 1 Ekim 2019 tarihli, 2019/296 sayılı kararı#
Elektronik yolla yapılan başvuru, veri sorumlusu tarafından yalnız noter veya güvenli elektronik imza gibi yöntemlerin kabul edildiği gerekçesiyle işleme alınmadı. Kurul, Kanun ve Başvuru Tebliği'nde kabul edilen yöntemlerin daraltılamayacağını, ilgili kişiye gereksiz maddi yük yüklenemeyeceğini belirtti. Somut ilke, veri sorumlusunun kimlik doğrulaması isteyebilmesi; fakat mevzuatta olmayan tek bir başvuru kanalını dayatamamasıdır. Kararın tam metni
Kurulun 28 Mayıs 2020 tarihli, 2020/435 sayılı kararı#
Eski çalışan, personel dosyasında bulunan ve kendi kişisel verisini içeren belgelerin örneğini istemiş; veri sorumlusu süresinde cevap vermemişti. Kurul, ilgili kişiye ait kişisel verileri içeren belgelerin kopyasının üçüncü kişi verileri korunarak verilmesine ve başvuruların 30 günlük sürede cevaplanmasına karar verdi. Karar, erişim hakkının yalnız genel bir bilgi metniyle değil, talebe konu verinin anlaşılabilir şekilde sunulmasıyla karşılanacağını gösterir. Kararın tam metni
Kurulun 4 Ağustos 2022 tarihli, 2022/787 sayılı kararı#
Borçlu olmayan kişiye yönelen aramalar hakkında yapılan başvuruya veri sorumlusu cevap vermedi ve verinin silindiğini kanıtlamadı. Kurul, başvuruyu cevaplamama ve veri güvenliği eksiklikleri nedeniyle idari yaptırım uyguladı; silme işleminin ilgili kişiye ispatlanmasını istedi. Somut ilke, “sildik” açıklamasının tek başına yeterli olmadığı, veri sorumlusunun işlemi belgeleyebilmesi gerektiğidir. Kararın tam metni
Kararların soruya verdiği net cevap#
KVKK başvurusu için noter şart değildir; mevzuatta kabul edilen kanallardan biri kullanılabilir. Veri sorumlusu, kimliği doğrulamak için ölçülü bilgi isteyebilir ama başvuruyu şekil bahanesiyle etkisizleştiremez. Talep somutsa, cevap da somut ve belgelenebilir olmalıdır. Cevapsızlık, gerekçesiz ret veya eksik cevap halinde süre geçirilmeden Kurula şikayet yolu açılır. Başvuru ve teslim belgelerinin saklanması, süre ve ispat bakımından belirleyicidir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Aydınlatma metninden veri sorumlusunun tam unvanını ve başvuru kanalını bulun.
- Talebi Kanun'un 11. maddesindeki haklardan biriyle eşleştirin.
- Olayı, veri kategorisini ve istenen sonucu açıkça yazın.
- Başvuru ve eklerinin bir kopyasını saklayın.
- Teslim veya gönderim tarihini belgeleyin.
- 30 ve 60 günlük süreleri ayrı ayrı takvime kaydedin.
Sık sorulan sorular#
E-posta ile başvuru geçerli midir?#
Veri sorumlusuna daha önce bildirilen ve sisteminde kayıtlı e-posta adresi veya Tebliğde öngörülen diğer elektronik yöntemler kullanılabilir. Gönderim ve kimlik doğrulama kayıtları korunmalıdır.
Başvuru ücretli midir?#
Kural olarak ücretsizdir. İşlem ayrıca maliyet doğurursa yalnız Kurulun belirlediği tarife çerçevesinde ücret istenebilir.
Kurula doğrudan şikayet edebilir miyim?#
Kural olarak hayır. Önce veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmelidir.
Tazminatı Kurul mu verir?#
Kurul hukuka aykırılığın giderilmesine ve idari yaptırıma karar verebilir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat talebi genel hükümlere göre yargı mercilerinde ileri sürülür.
İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#
- Kişisel Veriler Nasıl Sildirilir?
- Borç Bilgisinin Üçüncü Kişilere Gönderilmesi
- İşten Ayrılan Çalışanın Verileri Ne Kadar Saklanır?
Son hukuki kontrol tarihi: 2 Eylül 2026
Kaynakça#
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ
- Kurul kararı, 2019/296
- Kurul kararı, 2020/435
- Kurul kararı, 2022/787
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.