İzinsiz Reklam SMS’i ve Araması Nereye Şikayet Edilir?

İzinsiz reklam SMS’i veya araması için önce iletideki ret kanalını ya da İleti Yönetim Sistemi'ni kullanarak onay durumu kontrol edilebilir; ticari ileti ihlali Ticaret Bakanlığı sistemine, kişisel verinin hukuka aykırı elde edilmesi veya kullanılmasına ilişkin talep ise önce veri sorumlusuna, sonra Kişisel Verileri Koruma Kuruluna taşınabilir. Bu yollar aynı olayı farklı hukuki yönlerden inceler ve biri diğerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

İYS şikayeti ile KVKK başvurusu aynı şey mi?#

Hayır. Ticari Elektronik İleti mevzuatı, reklam ve pazarlama iletisinin gönderilme şartlarını, onayı ve ret hakkını düzenler. KVKK ise telefon numarasının hangi hukuki sebeple elde edildiği, doğru ve güncel tutulup tutulmadığı, amaçla sınırlı kullanılıp kullanılmadığı ve silme talebinin yerine getirilip getirilmediğiyle ilgilenir.

Bir şirketin İYS kaydında onay bulunduğunu söylemesi, KVKK bakımından verinin kaynağını ve işleme şartını her durumda kanıtlamaz. Tersine, bir ileti ticari ileti mevzuatındaki istisnaya girse bile sıklığı ve amacı KVKK'nın dürüstlük, amaçla bağlantı ve ölçülülük ilkelerine aykırı olabilir.

Açık rıza ne zaman geçerlidir?#

Açık rıza belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan iradedir. “Görüşmeye devam etmek rıza sayılır” veya hizmet sözleşmesinin kabulünü pazarlama rızasına bağlamak geçerli rıza sorununa yol açar. Aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza da ayrı işlemlerdir; aydınlatma metnini onaylatmak tek başına pazarlama rızası oluşturmaz.

Telefon numarası sözleşmenin kurulması veya ifası için gerekli olabilir. Ancak bu, aynı numaranın otomatik olarak reklam kampanyasında kullanılabileceği anlamına gelmez. Pazarlama için ayrı bir hukuki sebep ve ticari ileti mevzuatına uygunluk gerekir.

Ne yapılmalı?#

İletinin ekran görüntüsü, gönderen başlığı, tarih-saat, ret bağlantısı, arama kaydı ve varsa İYS onay ekranı saklanmalıdır. Veri sorumlusuna numaranın kaynağı, işleme amacı, aktarım yapılan kişiler ve pazarlama kaydının silinmesi sorulabilir. Veri sorumlusu en geç 30 gün içinde cevap vermelidir; ret veya yetersiz cevap halinde Kanun'un 14. maddesindeki 30 ve 60 günlük şikayet süreleri uygulanır.

Süreler ve başvuru yolları#

KVKK başvurusunda veri sorumlusunun cevap süresi en fazla 30 gündür. Kurula şikayet, cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 ve her durumda başvurudan itibaren 60 gün içinde yapılır. Ticari elektronik ileti şikayetindeki süre ve kanal ayrıca Ticaret Bakanlığının güncel sistemi üzerinden kontrol edilmelidir; iki başvuruya aynı metni kopyalamak yerine her birinin hukuki konusu ayrı açıklanmalıdır.

Uygulamalı örnek#

Bir kişi, daha önce hiç alışveriş yapmadığı bir markadan kampanya araması alır. Arayan temsilci “Numaranızı arkadaşınız referans verdi, görüşmeye devam ettiğiniz için onay vermiş sayılırsınız” der. Kişi, arama kaydını saklayıp veri sorumlusundan numaranın kaynağını, rıza kaydını ve silinmesini ister. Geçerli rıza veya başka bir işleme şartı ispatlanamazsa numaranın pazarlama amacıyla kullanılması hukuka aykırı olur.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Kurulun 10 Haziran 2026 tarihli, 2026/1183 sayılı kararı#

Bir marka elçisi, üçüncü kişinin telefon numarasını şirkete iletti; kişi reklam araması aldı. Şirket görüşmenin sürdürülmesini rıza olarak ileri sürdü, ancak Kurul belirli, bilgilendirilmiş ve özgür iradeli bir rıza kaydı bulunmadığını tespit etti. Veri kaynağı ve aydınlatma da usulüne uygun gösterilemediği için yaptırım uygulandı. Somut ilke, referansla alınan numaranın ve görüşmeye devam etmenin kendiliğinden pazarlama rızası oluşturmadığıdır. Kararın tam metni

Kurulun 8 Ağustos 2024 tarihli, 2024/1350 sayılı kararı#

Telekomünikasyon şirketi, bazı bilgilendirme iletileri için sözleşme ve hukuki yükümlülük dayanağı bulunduğunu savundu. Kurul, kısa dönemde çok sayıda iletinin gönderilmesini genel ilkeler ve hakkın kötüye kullanılması yasağı bakımından ölçüsüz buldu; ayrıca pazarlama rızasının sözleşmeden ayrıştırılması gerektiğini vurguladı. Karar, hukuki dayanağı olan ileti kanalının sınırsız ve yoğun kullanımına izin vermediğini gösterir. Kararın tam metni

Kurulun 10 Şubat 2022 tarihli, 2022/107 sayılı kararı#

İlgili kişi, şirketle ilişkisi olmadığı halde İYS'de onay kaydı bulunduğunu belirterek başvurdu. Veri sorumlusu açık rıza veya müşteri ilişkisini doğrulayan belge sunamadı. Kurul, hukuki sebep ispatlanamadığı için yaptırım ve verinin silinmesi yönünde karar verdi. Somut ilke, İYS kaydının kaynağı ve geçerli onayın dayanağı belgeyle gösterilemediğinde tek başına yeterli olmadığıdır. Kararın tam metni

Kararların soruya verdiği net cevap#

İzinsiz reklam iletisinde “İYS'de kayıt var” savunması tek başına yeterli değildir; veri sorumlusu numaranın kaynağını ve geçerli hukuki sebebi kanıtlamalıdır. Rıza, hizmet sözleşmesinin içine gizlenemez ve sessizlikten ya da görüşmenin sürmesinden çıkarılamaz. İleti için bir hukuki sebep bulunsa bile aşırı sıklık ve amaç dışı kullanım KVKK'ya aykırılık doğurabilir. Kişi ticari ileti yönünden İYS/Ticaret Bakanlığı, kişisel veri yönünden veri sorumlusu ve Kurul yollarını olayın niteliğine göre birlikte kullanabilir. Ret talebinden sonra gelen iletiler ayrıca belgelenmelidir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

SMS, arama ve gönderen bilgilerini ekran görüntüsüyle saklayın.
İYS'deki onay durumunu ve kaynağını kontrol edin.
Ret kanalını kullanın; işlem sonucunu belgeleyin.
Veri sorumlusuna numaranın kaynağını ve silinmesini sorun.
İYS şikayetinde ticari iletiyi, KVKK başvurusunda veri işlemesini ayrı anlatın.
KVKK'nın 30 ve 60 günlük sürelerini kaçırmayın.

Sık sorulan sorular#

Ret mesajından sonra SMS gelirse ne olur?#

Ret tarihinden sonraki iletileri ayrıca saklayın. Bu kayıt, hem ticari ileti hem de silme/amaç sınırlaması taleplerinde önemlidir.

Numaramı bir arkadaşım verdiyse reklam aranabilir miyim?#

Arkadaşın numarayı iletmesi, şirket lehine otomatik bir açık rıza oluşturmaz. Şirket geçerli işleme şartını ve aydınlatmayı kanıtlamalıdır.

İYS'de onay görünmesi KVKK şikayetini engeller mi?#

Hayır. Kaydın kaynağı, geçerliliği ve numaranın KVKK ilkelerine uygun işlenip işlenmediği ayrıca incelenir.

Her bilgilendirme SMS'i reklam mıdır?#

Hayır. Sözleşmenin ifası veya hukuki yükümlülük için gerekli bilgilendirmeler farklı değerlendirilebilir. İçerik, amaç ve sıklık birlikte incelenir.

İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#

Son hukuki kontrol tarihi: 2 Eylül 2026

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.