Borç bilgisi kural olarak borçlu dışındaki kişilere açıklanmamalıdır. Tahsilat için iletişim kurulması meşru bir amaç taşısa bile veri sorumlusu doğru kişiye ulaştığını doğrulamalı; aile, iş arkadaşı veya eski telefon kullanıcısına borcun tutarı ve ayrıntısını bildirmemelidir. Üçüncü kişinin yasal sorumluluğu veya icra işlemindeki resmi sıfatı varsa sonuç farklı olabilir.
Borç bilgisi neden kişisel veridir?#
Bir kişinin borçlu olduğu, borç tutarı, alacaklı, dosya numarası ve takip aşaması o kişiye ilişkin bilgidir. Bu verinin işlenmesi sözleşme, hukuki yükümlülük veya bir hakkın tesisi ve korunması gibi dayanaklara sahip olabilir. Ancak KVKK'nın genel ilkeleri verinin doğru tutulmasını, belirli amaçla ve ölçülü kullanılmasını zorunlu kılar.
Alacağın varlığı, her iletişim yöntemini hukuka uygun hale getirmez. Eski numarayı aramak, arayan herkesin numarasını borçluya ait gibi kaydetmek veya işyeri hattına borç ayrıntısı göndermek doğruluk ve veri güvenliği sorununa yol açabilir.
Aile bireyi aranabilir mi?#
Borçlunun yakını kefil, mirasçı, veli, vasi veya icra işleminde yasal sıfat sahibi değilse borç ayrıntısının açıklanması için genel bir dayanak yoktur. Yalnız borçluya ulaşılması için geri arama notu bırakılması bile kullanılan ifade ve bağlama göre mahremiyet riski taşır. “İcra dosyanız var, şu tutarı ödeyin” gibi ayrıntılı mesaj üçüncü kişi açıklamasıdır.
Yakının zaten borcu biliyor olması her durumda veri sorumlusuna paylaşım yetkisi vermez. Ancak kişi icra mahallinde yediemin olarak görevlendirilmiş veya dosyada resmi sıfat kazanmışsa, görev için gerekli bilgiye erişimi farklı değerlendirilir.
İşyeri hattı ve ortak telefonlar#
İşyeri santrali, şirket hattı veya ortak kullanılan telefon kişisel ve güvenli iletişim kanalı değildir. Veri sorumlusu borçluya ait olduğunu düşündüğü numaranın güncelliğini kontrol etmeli, ilk temasta kimlik doğrulaması yapmalı ve mesaj içeriğini gereksiz ayrıntıdan arındırmalıdır.
İlgili kişi yanlış numara bildiriminde bulunduğunda kayıt hemen düzeltilmeli veya kullanım kısıtlanmalıdır. “Sistemden otomatik gidiyor” açıklaması sorumluluğu kaldırmaz.
Başvuru ve süreler#
Yanlış mesajın ekran görüntüsü, numaranın kime ait olduğunu gösteren kayıt ve veri sorumlusuna yapılan bildirim saklanmalıdır. İlgili kişi numaranın kaynağını, borçlu kaydıyla nasıl eşleştirildiğini, kimlere aktarım yapıldığını, düzeltme ve silmeyi isteyebilir.
Veri sorumlusu 30 gün içinde cevap verir. Kurula şikayet için cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 ve başvurudan itibaren her durumda 60 günlük süre vardır.
Uygulamalı örnek#
Bir şirket çalışanına tahsisli ortak hizmet telefonu, önceki çalışan nedeniyle borçlu kaydına bağlı kalır. Tahsilat şirketi telefona borç tutarı ve dosya bilgisi içeren yirmi mesaj gönderir. Numara güncel olmadığı halde doğrulanmadığı ve mesajları borçla ilgisiz çalışanlar gördüğü için verinin doğruluğu, ölçülülük ve güvenlik ilkeleri ihlal edilmiş olabilir.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Kurulun 1 Aralık 2022 tarihli, 2022/1281 sayılı kararı#
Borçlunun oğlu haciz sırasında hazır bulunmuş ve yediemin sıfatı kazanmıştı; borç bilgisini zaten bu resmi işlem kapsamında biliyordu. Kurul, somut olayda hukuka aykırı yeni bir açıklamanın kanıtlanmadığı sonucuna vardı. Ayrıca avukat aracılığıyla yapılan KVKK başvurusunda vekaletnamede mevzuatta olmayan özel yetki aranmaması gerektiğini belirtti. Somut ilke, üçüncü kişinin resmi hukuki sıfatı ve bilgiyi hangi bağlamda öğrendiğinin belirleyici olduğudur. Kararın tam metni
Kurulun 19 Ocak 2023 tarihli, 2023/78 sayılı kararı#
Borç mesajları, borçluya ait olmayan ve farklı çalışanların kullandığı şirket hatlarına gönderildi. Kurul, iletişim verisinin doğru ve güncel tutulmadığını, borç bilgisinin ilgisiz kişilerin erişimine açıldığını tespit ederek veri sorumlusu hakkında yaptırım uyguladı. Sınırlı talimatla hareket eden hukuk bürosu ise olayın koşullarında aynı sıfatla sorumlu tutulmadı. Somut ilke, alacaklının iletişim verisini doğrulama sorumluluğunun dış hizmete devredilerek ortadan kaldırılamamasıdır. Kararın tam metni
Kurulun 4 Mart 2022 tarihli, 2022/184 sayılı kararı#
Tahsilat şirketinin sistemi, arayan kişilerin numarasını otomatik olarak borçluya ait iletişim numarası gibi kaydediyor ve sonraki aramalarda borç bilgisini üçüncü kişilere açıklıyordu. Kurul, doğrulanmamış numara eşleştirmesini hukuka aykırı buldu; yaptırım ve uygulamanın durdurulmasına karar verdi. Somut ilke, otomatik kayıt kolaylığının doğruluk ve kimlik doğrulama yükümlülüğünün yerine geçemeyeceğidir. Kararın tam metni
Kararların soruya verdiği net cevap#
Borç bilgisi aileye veya işyerine sırf borçluya ulaşmak kolay olsun diye açıklanamaz. Veri sorumlusu numarayı doğrulamalı, yanlışlık bildirildiğinde kaydı düzeltmeli ve içerikte gereksiz ayrıntıya yer vermemelidir. Üçüncü kişi hacizde yediemin gibi resmi bir sıfatla bilgiyi zaten öğrenmişse aynı olay hukuka aykırı açıklama sayılmayabilir. Otomatik sistem ve dış tahsilat hizmeti, alacaklının veri doğruluğu ve güvenliği sorumluluğunu kaldırmaz. Yanlış kişiye giden her mesaj ayrı ayrı belgelenmeli, ancak başvuru tek ve kronolojik bir olay anlatımıyla yapılmalıdır.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Mesaj ve arama kayıtlarını tarih-saat bilgisiyle saklayın.
- Numaranın size veya işyerinize ait olduğunu belgeleyin.
- Veri sorumlusuna yanlış eşleştirmeyi hemen bildirin.
- Verinin kaynağını, alıcıları ve düzeltme işlemini sorun.
- Mesajların durmasını ve silme/düzeltmenin ispatını isteyin.
- Tehdit, hakaret veya ısrarlı takip varsa ceza hukuku yollarını ayrıca değerlendirin.
Sık sorulan sorular#
Avukat borçlunun yakınını arayabilir mi?#
Yakının dosyada hukuki sıfatı yoksa borç ayrıntısının açıklanması için genel bir yetki bulunmaz. İletişimin içeriği ve amacı belirleyicidir.
İşyerine icra yazısı gelmesi KVKK ihlali midir?#
Kanuni tebligat ve maaş haczi süreçleri ayrı hukuki yükümlülüklere dayanabilir. Gerekenin ötesinde çalışanlara yayılması ayrıca değerlendirilir.
Yanlış SMS'ten sonra numaram silinmeli mi?#
Borçlu kaydıyla bağlantı yanlışsa düzeltilmeli; saklama için başka dayanak yoksa silinmelidir. İşlemin belgesi istenebilir.
Kurul tazminat verir mi?#
Kurul idari inceleme yapar. Zarar için genel hükümlere göre tazminat davası ayrıca gündeme gelebilir.
İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#
- İzinsiz Reklam SMS’i Nereye Şikayet Edilir?
- KVKK Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Kişisel Veriler Nasıl Sildirilir?
Son hukuki kontrol tarihi: 2 Eylül 2026
Kaynakça#
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.