Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hükmedilen cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması halinde mahkemenin verebileceği bir karardır. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve suçtan doğan maddi zararın giderilmesi gerekir. 16 Temmuz 2026 değişikliğinden sonra müsadere hükümleri HAGB'ye rağmen sonuç doğurabilir; HAGB kararına karşı kural olarak istinaf yoluna başvurulur. Sanığın kabulü güncel metinde şart değildir.
HAGB nedir, beraat midir?#
HAGB beraat değildir. Mahkeme suçun işlendiği sonucuna ulaşıp bir hüküm kurar, fakat hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmasını denetim süresi sonuna kadar geri bırakır. Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 uyarınca denetim başarıyla tamamlanırsa geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.
16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun, müsadereyi bu sonuçtan ayırdı. Güncel m.231/5'e göre HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder. Bu nedenle eşya veya kazanç müsaderesi yönünden kararın içeriği ayrıca incelenmelidir.
HAGB'nin şartları nelerdir?#
Güncel düzenlemeye göre temel şartlar şunlardır:
- Sonuç ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
- Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunmalıdır.
- Mahkeme, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlara göre yeniden suç işlenmeyeceği kanaatine varmalıdır.
- Mağdurun veya kamunun suç nedeniyle uğradığı maddi zarar aynen iade, önceki hale getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmelidir.
- Suç, kanunen HAGB kapsamı dışında bırakılan suçlardan olmamalıdır.
İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmaz. Özel kanunlarda da ayrıca engel hükümler bulunabilir.
Manevi tazminat ödenmeden HAGB olur mu?#
Zarar şartında ceza dosyasından basit araştırmayla belirlenebilen maddi zarar esas alınır. Manevi zarar kural olarak CMK m.231'deki giderim şartının parçası sayılmaz. Ancak olayda eşya kaybı, tedavi gideri, kamu zararı veya doğrudan parasal eksilme varsa bunların tamamen giderilip giderilmediği incelenir.
Zarar hemen ödenemiyorsa mahkeme, denetim süresince aylık taksitlerle tamamen ödeme koşuluyla HAGB kararı verebilir. Taksit koşuluna aykırılık hükmün açıklanması sonucunu doğurabileceğinden ödeme belgeleri saklanmalıdır.
Sanığın HAGB'yi kabul etmesi gerekir mi?#
Güncel CMK m.231'de sanığın kabulü şart değildir. 7499 sayılı Kanunla kabul koşulu kaldırılmış, 1 Haziran 2024'ten sonra verilen kararlar bakımından yeni sistem yürürlüğe girmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 13 Nisan 2026 tarihli kararı da 1 Haziran 2024 sonrasında hüküm kurulurken sanığın kabulünün aranamayacağını açıkça belirtmiştir.
Geçiş hükümleri nedeniyle karar tarihi önemlidir. 1 Haziran 2024'ten önce verilmiş HAGB kararlarının kanun yolu ve kabul koşulu, sonraki yargılama işlemlerinden farklı kurallara tabi olabilir. Dosyada ilk hüküm, bozma kararı ve bozma sonrası yeni hüküm tarihleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Denetim süresi kaç yıldır?#
HAGB denetim süresi yetişkinler için beş yıldır. Bu süre içinde mahkeme en fazla bir yıl süreyle eğitim programı, gözetim altında çalışma, belirli yerlere gitmeme veya uygun başka bir yükümlülük belirleyebilir. Denetim boyunca dava zamanaşımı durur.
Denetim süresi, HAGB kararının usulüne uygun kesinleşmesiyle başlar. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 5 Haziran 2024 tarihli kararında, ikinci suç önceki HAGB kararının kesinleşmesinden önce işlendiği için “denetim süresinde kasıtlı suç” şartının oluşmadığı kabul edilmiştir. Suçun mahkumiyet tarihine değil, işlenme tarihine bakılır.
Denetimde yeni suç işlenirse ne olur?#
Kasten yeni bir suç işlenmesi veya belirlenen denetimli serbestlik yükümlülüğüne aykırılık halinde mahkeme hükmü açıklar. Yükümlülüğünü elinde olmayan nedenlerle yerine getiremeyen kişinin durumu değerlendirilerek cezanın bir kısmının infaz edilmemesine, koşulları varsa hapsin ertelenmesine veya seçenek yaptırıma çevrilmesine karar verilebilir.
Yeni suçun kasıtlı olması gerekir. Taksirli suç, m.231/10 ve 11'deki “kasten yeni suç” koşulunu tek başına karşılamaz. Ayrıca yeni fiilin beş yıllık denetim içinde işlenip işlenmediği kesinleşme tarihine göre hesaplanmalıdır.
HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı?#
16 Temmuz 2026 tarihli güncel m.231/12 uyarınca HAGB kararına karşı, CMK m.272/3'teki istisnalar saklı kalmak üzere istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararları için koşulları varsa temyiz hükümleri uygulanır. HAGB ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse yine kanundaki koşullarla temyiz yolu gündeme gelir.
Başvuru süresi ve mercii hükümle birlikte bildirilmelidir. 1 Haziran 2024 öncesindeki HAGB kararlarında geçiş hükümleri nedeniyle eski itiraz sistemi uygulanabildiğinden yalnız bugünkü madde metnine bakarak süre hesabı yapılmamalıdır. Tebliğ veya tefhim tarihi, karar tarihi ve kanun yolu bildirimi birlikte incelenmelidir.
Uygulamalı örnek#
E hakkında mala zarar verme suçundan bir yıl hapis cezası kurulur. E'nin daha önce kasıtlı suç mahkumiyeti yoktur, zarar tamamen ödenmiştir ve mahkeme yeniden suç işlemeyeceği kanaatindedir. Özel bir kanuni engel de bulunmuyorsa HAGB değerlendirilebilir; güncel hukukta E'nin ayrıca kabul beyanı vermesi şart değildir.
F hakkında daha önce HAGB kararı verilmiş ve 10 Ocak 2026'da kesinleşmiştir. F'nin yargılanan ikinci fiili 2025'te işlenmişse, ikinci dosya HAGB denetim süresinde işlenmiş bir suç sayılmaz. Buna karşılık kasıtlı yeni fiil 1 Mart 2026'da işlenmiş ve mahkumiyetle sabit olmuşsa önceki hükmün açıklanması gündeme gelebilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Sonuç cezanın iki yıllık sınır içinde olup olmadığını kontrol edin.
- Adli sicildeki kaydın kasıtlı suç mahkumiyeti mi, HAGB mi olduğunu ayırın.
- Suçtan doğan somut maddi zararı ve ödeme belgelerini belirleyin.
- İlk hüküm, HAGB ve kesinleşme tarihlerini ayrı ayrı kaydedin.
- Denetim içinde olduğu ileri sürülen yeni suçun işlenme tarihini karşılaştırın.
- Kararda yeniden suç işlememe kanaatine ilişkin somut gerekçe bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Müsadere kararı varsa HAGB'den bağımsız sonuçlarını değerlendirin.
- Karar tarihine göre itiraz, istinaf veya temyiz yolunu ve süresini doğrulayın.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 13.04.2026, E.2025/7853, K.2026/5885#
Bozma sonrası 5 Aralık 2024'te kurulan hükümde mahkeme, sanığın HAGB istemediği gerekçesiyle kurumu uygulamamıştı. Daire, 1 Haziran 2024 sonrasında verilen hükümde sanığın kabulünün gerekmediğini; iki yıllık sınır, sabıka, zarar ve yeniden suç işlememe kanaati gibi objektif ve subjektif koşulların değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu belirterek hükmü bozdu. Ayrıca basit araştırmayla saptanacak maddi zararın esas alınacağını, manevi zararın bu koşula dahil olmadığını vurguladı. Tam karar
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 05.06.2024, E.2022/5523, K.2024/4834#
Önceki HAGB kararı 17 Temmuz 2018'de kesinleşmiş, ikinci dosyadaki suç ise 16 Şubat 2017'de işlenmişti. Daire, denetimin kesinleşmeyle başladığını ve ikinci suç denetim başlamadan işlendiği için yeni HAGB'ye engel sayılamayacağını kabul etti. Alt sorun bakımından karar, denetim hesabında ikinci hükmün verildiği tarihin değil fiilin işlendiği tarihin esas olduğunu gösterir. Tam karar
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 25.06.2026, E.2026/1716, K.2026/7529#
Kaçakçılık suçuna ilişkin dosyada suç tarihi 2014 değişikliğinden önceydi. Daire, o tarihte verilen önceki HAGB kararının yeniden HAGB uygulanmasına engel olmadığını; iki yıllık sınır ve kamu zararının ödenmesi mevcutken sanığın kişilik ve yeniden suç işleme ihtimali hakkında somut değerlendirme yapılmadan HAGB'nin reddedilemeyeceğini belirtti. Karar, kurumun otomatik olmadığını fakat koşullar oluştuğunda mahkemenin gerekçeli değerlendirme yapması gerektiğini açıklar. Tam karar
Kararların soruya verdiği net cevap#
HAGB için iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası, kasıtlı suç mahkumiyeti bulunmaması, olumlu yeniden suç işlememe kanaati ve maddi zararın giderilmesi gerekir. Güncel sistemde sanığın kabulü şart değildir. Denetim kararın kesinleşmesiyle başlar ve yeni kasıtlı fiilin bu beş yıllık dönem içinde işlenmesi gerekir. Mahkeme koşulları kalıp ifadeyle değil, somut gerekçeyle değerlendirmelidir; 2026 değişikliğinden sonra müsadere ve istinaf yolu ayrıca dikkate alınmalıdır.
Sık sorulan sorular#
HAGB adli sicilde görünür mü?#
HAGB kararları bunlara özgü sisteme kaydedilir ve ancak soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hakim ya da mahkeme tarafından kanundaki amaç için istenebilir. Standart adli sicil kaydıyla aynı değildir.
Adli para cezasında HAGB olur mu?#
Evet. Diğer şartlar varsa adli para cezası hakkında da HAGB kararı verilebilir.
Daha önce HAGB almak yeniden HAGB'ye kesin engel mi?#
Her durumda değil. Önceki kararın tarihi, kesinleşmesi, yeni suçun işlenme tarihi ve uygulanacak geçiş hükümleri incelenir. Önceki kasıtlı suç mahkumiyeti ile HAGB kaydı aynı değildir.
HAGB için zararın tamamı hemen ödenmeli mi?#
Kural zarar tamamen giderilmelidir. Hemen ödeme mümkün değilse mahkeme denetim süresince aylık taksitlerle tam ödeme koşulu belirleyebilir.
HAGB kararına kaç günde başvurulur?#
Süre, kararın tarihi, kanun yolu ve tefhim veya tebliğ şekline göre belirlenir. 2024 ve 2026 değişiklikleri ile geçiş hükümleri nedeniyle kararın üzerindeki kanun yolu bildirimi ve yürürlükteki CMK süreleri dosya özelinde kontrol edilmelidir.
İç bağlantı önerileri#
- [TCK 191 denetimli serbestlik ihlali](/ceza-hukuku/tck-191-denetimli-serbestlik-ihlali/)
- [Banka hesabını kullandırmanın ceza sorumluluğu](/ceza-hukuku/banka-hesabi-kullandirma-dolandiricilik/)
- [İş yerinde kamera ve ses kaydı](/kvkk/isyerinde-kamera-ve-ses-kaydi/)
Son hukuki kontrol tarihi: 8 Eylül 2026
Kaynakça#
- Ceza Muhakemesi Kanunu m.231
- 7499 sayılı Kanun
- 7589 sayılı Kanun
- Yargıtay 5. CD, E.2025/7853, K.2026/5885
- Yargıtay 8. CD, E.2022/5523, K.2024/4834
- Yargıtay 7. CD, E.2026/1716, K.2026/7529
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.