Bilgi Notları / Ceza Hukuku

Mala Zarar Verme Suçunda Şikayet ve Uzlaştırma

Mala zarar verme suçunun şartlarını, dört aydan üç yıla cezasını, altı aylık şikayet süresini, vazgeçme ve uzlaştırmayı öğrenin.

Başkasına ait taşınır veya taşınmaz malı yıkmak, bozmak, kirletmek, yok etmek ya da kullanılamaz hale getirmek basit mala zarar verme suçunu oluşturabilir. TCK m.151 kapsamındaki temel şekil şikayete ve uzlaştırmaya tabidir; fiil ve fail öğrenildikten sonra altı ay içinde şikayet edilmelidir.

Suçun oluşması için ne gerekir?#

Mal başkasına ait olmalı ve fail bilerek zarar vermelidir. Geçici kullanım güçlüğü de somut olaya göre yeterli olabilir. Kaza veya özensizlik her zaman kasıtlı mala zarar verme oluşturmaz; taksirle verilen zarar çoğunlukla özel hukuk tazminatı kapsamında kalır.

Kamu malı, yangın, patlayıcı, yakıcı madde veya toplumsal hizmete ayrılmış eşya gibi haller TCK m.152'deki nitelikli suçu gündeme getirir. Bu hallerde şikayet ve uzlaştırma rejimi temel şekilden farklı olabilir.

Şikayet ve vazgeçme#

TCK m.73 gereğince altı ay, fiil ile failin öğrenildiği tarihten başlar. Şikayete bağlı temel şekilde mağdurun vazgeçmesi, sanık kabul ederse davayı düşürebilir. Kesin hükümden sonraki vazgeçme infazı durdurmaz.

Uzlaştırma ve tazmin#

Basit mala zarar verme CMK m.253 uyarınca uzlaştırmaya tabidir. Zararın onarılması veya bedelin ödenmesi uzlaşma edimi olabilir. Uzlaşma yoksa ceza davası ile tazminat istemi ayrı sonuçlar doğurur.

Uygulamalı örnek#

Komşu B, tartışma sırasında A'nın park halindeki aracının aynasını bilerek kırar. Kamera kaydı ve servis faturası eylem ile zarar miktarını gösterir. A, B'yi öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayet eder; dosya uzlaştırmaya gönderilir. Araç kamu hizmetine ayrılmışsa nitelendirme değişebilir.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Yargıtay 6. CD, 19.09.2022, E.2021/16643, K.2022/11754#

Basit mala zarar verme ve hakaret yönünden uzlaştırma hükümleri tartışıldı. Daire, kanun değişikliği sonrasında uzlaştırma işlemi yapılmadan hüküm kurulmasını bozma nedeni saydı. Karar, suç tarihindeki ve sonradan yürürlüğe giren lehe usulün kontrol edilmesi gerektiğini gösterir. Tam karar

Yargıtay 2. CD, 29.11.2022, E.2021/6615, K.2022/19951#

TCK m.151/1'in şikayete bağlı olduğu ve hükümden sonraki vazgeçmenin sanığa sorulması gerektiği belirtildi. Uzlaştırma yapılmaması da bozma nedeni oldu. Karar, vazgeçmenin tek taraflı olarak her durumda sonuç doğurmadığını açıklar. Tam karar

Yargıtay 6. CD, 08.02.2021, E.2020/5068, K.2021/1820#

Mağdurun vazgeçmesi ve sanığın kabulü halinde temel mala zarar verme davasının düşebileceği kabul edildi. Daire, bu iradeler araştırılmadan verilen hükmü bozdu. Karar, şikayetten vazgeçmenin sanığın kabulüyle birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Tam karar

Kararların soruya verdiği net cevap#

Basit mala zarar verme şikayete ve uzlaştırmaya tabidir. Altı aylık süre fiil ve failin öğrenilmesiyle başlar. Şikayetten vazgeçme, sanık kabul ederse davayı düşürebilir. Nitelikli mala zarar vermede ise aynı sonuçlar otomatik olarak uygulanmaz; eşyanın niteliği ve fiilin yöntemi baştan belirlenmelidir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Sık sorulan sorular#

Zararın az olması suçu kaldırır mı?#

Hayır. Miktar cezanın ve zararın giderilmesinin değerlendirilmesinde etkili olabilir.

Kendi ortak malına zarar verme suç mudur?#

Mülkiyet yapısı ve diğer hak sahipleri incelenir; başkasına aitlik unsuru somut belirlenmelidir.

Zarar ödenince dava otomatik düşer mi?#

Hayır. Uzlaşma veya etkin pişmanlık gibi özel sonuçların şartları ayrıca gerekir.

İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#

Son hukuki kontrol tarihi: 8 Eylül 2026

Kaynakça#