Bilgi Notları / Miras Hukuku

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi mirastan mal kaçırma sayılır mı?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin geçerliliği, bakım borcu, tapu devri ve muris muvazaası ölçütleri.

Hayır, geçerli ve gerçekten ifa edilen ölünceye kadar bakma sözleşmesi tek başına mirastan mal kaçırma değildir. Ancak bakım amacı görünüşte kalmış, devredilen mal ile bakım yükü arasında açık oransızlık bulunmuş veya miras bırakanın gerçek amacı diğer mirasçılardan mal kaçırmak olmuşsa işlem muris muvazaası nedeniyle iptal edilebilir.

Sözleşme neyi kapsar?#

Türk Borçlar Kanunu m. 611-619 uyarınca bakım alacaklısı malvarlığı değeri devretmeyi, bakım borçlusu da ölünceye kadar bakıp gözetmeyi üstlenir. Barınma, beslenme, sağlık, kişisel ihtiyaç ve aile topluluğu içinde yaşatma borcu sözleşmenin içeriğine göre belirlenir.

Sözleşme kural olarak miras sözleşmesi biçiminde resmi memur ve iki tanık önünde düzenlenir. Bakım borçlusuna taşınmaz hemen devredilecekse tapudaki resmi işlem ve sözleşmenin niteliği ayrıca önem taşır.

Muvazaa nasıl belirlenir?#

Mahkeme yalnız “bakım yapıldı mı?” sorusuna bakmaz. Miras bırakanın yaşı, sağlık durumu, bakım ihtiyacı, aile ilişkileri, sözleşme ile devredilen malın tüm malvarlığına oranı, bakımın süresi ve fiilen kim tarafından yerine getirildiği birlikte değerlendirilir. Bakım borçlusunun yakın akraba olması sözleşmeyi geçersiz kılmaz; akrabalık, bakımın gerçekliği ve mal kaçırma amacı bakımından diğer delillerle birlikte tartılır.

Bakım yapılmazsa ne olur?#

Edimin ağır ihlali halinde fesih, tapu iptali veya ömür boyu gelir bağlanması gibi sonuçlar gündeme gelebilir. Uyuşmazlığın bakım alacaklısı tarafından mı yoksa ölümden sonra mirasçılarca mı açıldığı, talebin fesih mi muvazaa mı olduğu açıkça belirlenmelidir.

Uygulama örneği#

Yaşlı kişi son üç yılında kendisiyle yaşayan ve tüm sağlık giderlerini karşılayan kızına evini resmi bakma sözleşmesiyle devretmişse gerçek ivaz ilişkisi bulunabilir. Buna karşılık bakım borçlusu yurt dışında yaşamış, bakım başka çocukça sağlanmış ve muris tüm malvarlığını ölümden kısa süre önce devretmişse muvazaa iddiası güçlenir.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

İki tanıklı resmi şekil ile bakım karşılığı tescil geçerlidir#

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 02.06.2026, E. 2025/4862, K. 2026/2864, noterde iki tanık önünde düzenlenen sözleşmeye dayanılarak taşınmaz payının bakım borçlusu adına tescilini incelemiştir. Bakım ediminin yerine getirildiği ve miras sözleşmesi biçimindeki şekil şartlarının tamam olduğu kabul edilerek tescil kararı onanmıştır. Somut ilke, geçerli resmi şekil ve ifa varsa mirasçıların salt miras payı iddiasıyla devri engelleyemeyeceğidir.

Terekenin dağılımı mal kaçırma iradesini gösterebilir veya çürütebilir#

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 20.05.2026, E. 2025/6117, K. 2026/4193, miras bırakanın bazı taşınmazları devrederken kalan dokuz taşınmazı davacı kızına vasiyet etmiş olmasını değerlendirmiştir. Daire, bu bütünlük içinde davacı kızdan mal kaçırma iradesi bulunmadığını belirterek onun yönünden kabul kararını bozmuştur. Karar, yalnız dava konusu devre değil tüm tereke planına bakılması gerektiğini göstermektedir.

Bakım görünüşteyse tapu iptali mümkündür#

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 18.05.2026, E. 2025/5978, K. 2026/4145, murisin taşınmazını gelinine bakma sözleşmesiyle devretmesini incelemiştir. Tanıklar, murisin malvarlığı, temlikin tereke içindeki yeri ve bakım koşulları birlikte değerlendirildiğinde gerçek amacın bakım değil mirasçılardan mal kaçırma olduğu kabul edilmiş ve tapu iptali yönündeki karar onanmıştır. Somut ilke, sözleşme adının gerçek bakım ilişkisinin yerini tutmamasıdır.

Kararların soruya verdiği net cevap#

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi kural olarak ivazlı ve geçerli bir sözleşmedir; otomatik biçimde muris muvazaası sayılmaz. Resmi şekil, gerçek bakım ve edimler arasında makul ilişki varsa tescil korunur. Bakım fiilen yapılmamış ve işlem tüm koşullarıyla mal kaçırma amacı taşıyorsa tapu iptal edilebilir. Mahkeme dava konusu taşınmazla yetinmeyip miras bırakanın kalan malvarlığını da inceler.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Sık sorulan sorular#

Bakım borçlusu mirasçı olmak zorunda mı?#

Hayır. Sözleşme mirasçıyla veya üçüncü kişiyle yapılabilir.

Taşınmaz hemen devredilebilir mi?#

Evet. Sözleşme ve tapu işlemi gerekli resmi şekle uygun kurulmalıdır.

Mirasçılar her zaman tapuyu geri alabilir mi?#

Hayır. Muvazaa, şekil eksikliği veya sözleşmeye aykırılık somut delille kanıtlanmalıdır.

İç bağlantı önerileri#

Kaynakça#

Son hukuki kontrol tarihi: 1 Eylül 2026