Malulen emeklilik için SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün kanunda belirtilen ölçüde, kural olarak en az yüzde 60 kaybedildiğinin tespiti gerekir. Genel olarak en az 10 yıllık sigortalılık ve 1800 prim günü aranır; başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malullükte 10 yıl şartı aranmaz. Rahatsızlığın ilk sigortalılıktan sonra malullük düzeyine ulaşması ve çalışma/işyeri faaliyetiyle ilgili başvuru koşulları da önemlidir.
Sağlık raporu tek başına yeterli mi?#
Yetkili hastane raporu tıbbi veriyi sağlar; hukuki malullük kararını SGK Sağlık Kurulu verir. Hastane engellilik oranı ile sosyal güvenlik mevzuatındaki çalışma gücü kaybı aynı değerlendirme değildir. Ret halinde Kurum içi itiraz ve ardından iş mahkemesi yolu gündeme gelebilir.
Sigortalılık ve prim koşulları#
5510 sayılı Kanun m.25 ve 26 malullük tanımını ve aylık koşullarını düzenler. Prim borcu bulunan 4/b sigortalıları bakımından borcun ödenmesi şartı ayrıca kontrol edilir. Aylık başlangıcı başvuru ve sağlık raporu tarihlerine göre belirlenebilir.
Önceden var olan hastalık#
İlk işe girişte zaten malul sayılmayı gerektirecek düzeyde kayıp varsa malullük aylığı koşulları oluşmayabilir. Ancak hastalığın önceden bulunması ile malullük düzeyine sonradan ilerlemesi aynı değildir. İlk raporlar ve zaman içindeki değişim karşılaştırılır.
Örnek#
On iki yıllık sigortalılığı ve 2300 günü olan kişinin hastane raporu yüzde 65 engellilik gösterse bile SGK, çalışma gücü kaybını kendi mevzuatına göre değerlendirir. Ret yazısının gerekçesi ve kurul raporları alınmadan yalnız engelli raporuna dayanmak yeterli olmayabilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- İlk sigortalılık tarihini ve toplam prim gününü doğrulayın.
- Hastalığın gelişimini gösteren tüm raporları toplayın.
- SGK sevki ve kurul kararını yazılı alın.
- Ret gerekçesine karşı süresinde itiraz edin.
- Aylık başlangıcı için çalışma veya faaliyeti bırakma koşulunu kontrol edin.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E.2019/5033, K.2019/6229, 16.10.2019#
Malulen emeklilik ve alternatif yaşlılık aylığı talebinde sağlık ve sigortalılık koşullarına ilişkin ret kararını dosya delilleri üzerinden denetledi. Alt sorun, koşulların birlikte gerçekleşmesidir. Tam metin
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E.2014/23773, K.2015/18332, 13.10.2015#
Çalışma gücü kaybının yüzde 60 olduğunun kabulü ile aylığın Kuruma başvuru tarihini izleyen ay başından bağlanması gerektiğini belirledi. Alt sorun, oran ve aylık başlangıcıdır. Tam metin
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E.2016/9110, K.2017/192, 17.01.2017#
Malullük tespiti ve başvuru tarihinden aylık bağlanması isteminin reddini, dosyadaki tıbbi ve hukuki deliller yönünden onadı. Alt sorun, raporların yargısal denetimidir. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Tanı veya engelli raporu tek başına aylık sağlamaz. Kurulca belirlenen çalışma gücü kaybı, sigortalılık, prim, hastalığın başlangıcı ve başvuru koşulları birlikte gerçekleşmelidir.
Sık sorulan sorular#
Yüzde 60 engelli raporu kesin malulen emeklilik sağlar mı?#
Hayır. SGK'nın malullük mevzuatına göre ayrıca değerlendirme yapılır.
Kontrol muayenesinde aylık kesilebilir mi?#
Malullük halinin kalktığı tespit edilirse kesilebilir; kurul işlemine itiraz ve dava mümkündür.
İlgili yazılara iç bağlantılar#
Kaynakça#
- 5510 sayılı Kanun
- Yargıtay 21. HD, E.2019/5033, K.2019/6229
- Yargıtay 21. HD, E.2014/23773, K.2015/18332
- Yargıtay 21. HD, E.2016/9110, K.2017/192
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.