Fiili Hizmet Süresi Zammı Kimlere Verilir?

Fiili hizmet süresi zammı, yalnız 5510 sayılı Kanun m.40 kapsamındaki iş ve risklerde fiilen çalışanlara verilir. Meslek unvanının listede bulunması tek başına yeterli değildir; riskli işte geçen gerçek çalışma günleri esas alınır. Eklenen sürenin emeklilik yaşından indirilecek kısmı da kanuni üst sınır ve prim koşullarına tabidir.

Hangi çalışmalar kapsamdadır?#

Kanun; kurşun ve arsenik işleri, yeraltı madenleri, basın, ceza infaz, itfaiye, sağlık hizmetleri ve sayılan diğer alanlar için farklı ilave günler öngörür. Kapsam, işyeri adından çok yapılan iş ve maruziyetle belirlenir. İzin, eğitim veya riskli iş dışında geçen zamanların hesabı özel kurallara bağlıdır.

Sağlık çalışanları bakımından başlangıç#

Sağlık meslek mensupları için düzenlemenin yürürlük tarihi önemlidir. Yürürlükten önceki çalışmaların sonradan kapsama alınabilmesi için açık kanuni dayanak gerekir. Danıştay, uygulama yazılarının kanunun zaman sınırını genişletemeyeceğini vurgulamıştır.

Emeklilik yaşına nasıl etki eder?#

İlave süre önce prim gününe eklenir. Kanunda belirtilen şart ve sınırlar ölçüsünde bir bölümü emeklilik yaşından indirilebilir. Farklı statülerdeki hizmetlerin birleştirilmesinde geçmişte kazanılmış fiili hizmet süreleri ve geçiş hükümleri ayrıca incelenir.

Örnek#

Hastanede idari büroda çalışan kişi sırf hastane personeli olduğu için otomatik yıpranma payı kazanmaz. Sağlık meslek mensubu olarak insan sağlığına ilişkin işte fiilen çalıştığı günler ve düzenlemenin yürürlük tarihi belgelendirilmelidir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Meslek kodu ile fiilen yapılan işi karşılaştırın.
Riskli işte geçen günleri vardiya kayıtlarıyla belgeleyin.
Düzenlemenin yürürlük tarihini kontrol edin.
SGK hizmet dökümündeki ilave günleri denetleyin.
Yaştan indirim ile prime ekleme hesabını birbirinden ayırın.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Danıştay 12. Dairesi, E.2018/8697, K.2021/3158, 26.05.2021#

Sağlık çalışanlarına ilişkin Genel Yazıyı, fiili çalışma ve kanunun yürürlük tarihi yönünden inceledi; kanuni kapsam dışındaki geçmiş sürelerin eklenemeyeceğini belirtti. Alt sorun, geriye yürümedir. Tam metin

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2022/890, K.2022/2101, 09.06.2022#

Sağlık çalışanları için uygulama esaslarına yönelik Daire kararını onadı. Alt sorun, Genel Yazının üst hukuk normlarına uygunluğudur. Tam metin

Danıştay 12. Dairesi, E.2018/5958, K.2020/4576, 23.12.2020#

5434 kapsamında kazanılmış fiili hizmet süresinin, diğer statüdeki hizmetlerle emeklilik hesabında göz ardı edilemeyeceğine ilişkin iptal kararını onadı. Alt sorun, statüler arası hizmet birleştirmedir. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Yıpranma payı unvana değil kanundaki işte fiili çalışmaya bağlıdır. Başlangıç tarihi, gerçek çalışma günleri ve statüler arası kazanılmış süreler ayrı ayrı hesaba katılır.

Sık sorulan sorular#

Her sağlık çalışanı yıpranma payı alır mı?#

Hayır. Kanuni meslek ve fiili çalışma koşulları birlikte aranır.

İlave sürenin tamamı yaştan düşer mi?#

Hayır. Yaştan indirim, kanundaki oran ve üst sınırlara tabidir.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.