4/a kapsamındaki çalışanın iş kazası işveren tarafından kolluğa derhal, SGK'ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde olmuşsa üç iş günlük süre kazanın öğrenildiği tarihten başlayabilir. Bildirim süresinde yapılmasa da olayın iş kazası niteliği kendiliğinden ortadan kalkmaz; ancak idari ceza ve Kurum giderlerinin işverene yükletilmesi gündeme gelebilir.
Hangi olaylar iş kazasıdır?#
5510 sayılı Kanun m.13, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işverenin yürüttüğü iş nedeniyle, görevle başka yere gönderildiğinde ve kanunda sayılan diğer hallerde meydana gelen olayları kapsar. Olay ile zarar arasındaki bağ somut olarak araştırılır.
Üç iş günü nasıl hesaplanır?#
Takvim günü değil iş günü esas alınır. Hafta tatili ve resmi tatiller hesaba etkili olabilir. İşyeri dışındaki olayda işverenin ne zaman ve nasıl öğrendiği yazılı kayıtla gösterilmelidir. 4/b sigortalısının kendi bildiriminde farklı koşullar bulunur.
Geç bildirimin sonuçları#
İdari para cezasının yanında, bildirim tarihine kadar yapılan geçici iş göremezlik ödeneği veya sağlık giderlerinin Kurumca işverenden istenmesi söz konusu olabilir. Her sonuç için kusur, öğrenme tarihi ve mevzuat koşulları ayrıca incelenir.
Örnek#
Şehir dışında teslimat yapan çalışan pazartesi kaza geçirip işverene salı günü haber verdiyse, işverenin kontrol alanı dışındaki olay için öğrenme tarihi ve takip eden iş günleri belgelenir. Hastane kaydına güvenip ayrıca SGK bildirimi yapmamak yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Olay tarih ve saatini tutanakla belirleyin.
- Kolluk ve sağlık kayıtlarını alın.
- İşverenin öğrenme tarihini yazılı hale getirin.
- SGK bildirim numarasını saklayın.
- Geç bildirim varsa ceza ve rücu gerekçesini ayrı ayrı inceleyin.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2010/12480, K.2012/2641, 20.02.2012#
İşverenin kolluğa derhal ve Kuruma en geç üç iş günü içinde bildirim yükümlülüğünü, Kurum zararının rücu koşullarıyla birlikte değerlendirdi. Alt sorun, sürenin hukuki sonucudur. Tam metin
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/10856, K.2025/39, 06.01.2025#
İş kazası bildiriminin çalışmanın başlamasından yıllar sonra yapıldığı uyuşmazlıkta hizmetin niteliği ve bildirilen sigorta kolunu ayrıştırdı. Alt sorun, geç bildirimin hizmet kaydına etkisidir. Tam metin
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2022/5695, K.2023/7011, 20.06.2023#
Kurum ihbarı ve işveren bildirimi bulunmayan olayda, iddiaların iş kazası ve diğer çalışma koşulları bakımından araştırılmasını ele aldı. Alt sorun, bildirimsiz olayın yargısal incelenmesidir. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Temel süre üç iş günüdür. Süresinde bildirmemek iş kazasını yok saydırmaz; fakat ceza ve Kurumun ödeme talebi doğurabilir, bu nedenle öğrenme tarihi dahil tüm zaman çizelgesi belgelenmelidir.
Sık sorulan sorular#
Hastane bildirimi işverenin yerine geçer mi?#
Hayır. Sağlık kaydı, işverenin SGK bildirim yükümlülüğünü kural olarak ortadan kaldırmaz.
Çalışan kendisi bildirebilir mi?#
Kuruma ihbarda bulunabilir ve tespit isteyebilir; işverenin kanuni yükümlülüğü ayrıca devam eder.
İlgili yazılara iç bağlantılar#
Kaynakça#
- 5510 sayılı Kanun
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Yargıtay 10. HD, E.2010/12480, K.2012/2641
- Yargıtay 10. HD, E.2024/10856, K.2025/39
- Yargıtay 10. HD, E.2022/5695, K.2023/7011
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.