İş Kazasının Tespiti Davası Nasıl Açılır?

SGK bir olayı iş kazası olarak kabul etmezse sigortalı veya hak sahipleri, Kurum ve işvereni davada taraf göstererek iş mahkemesinde tespit isteyebilir. Önce Kuruma başvuru yapılması ve işlemin sonucunun alınması usul ekonomisi bakımından önemlidir. Tespit, gelir ve ödenek hakları ile işverene yöneltilecek tazminat davasının temelini etkileyebilir.

Davanın konusu ve tarafları#

Dava, olayın 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası olduğunun belirlenmesine yöneliktir. SGK ve işveren arasında zorunlu dava arkadaşlığı niteliği doğabilen durumlar vardır. Sigortalılık da tartışmalıysa hizmet tespiti talebinin ayrılması veya birlikte ele alınma biçimi dosyaya göre belirlenir.

Hangi mahkeme yetkilidir?#

7036 sayılı Kanun m.6 iş mahkemelerinde yetki kurallarını düzenler. Davalının yerleşim yeri, işin veya işlemin yapıldığı yer ve iş kazasına özgü bağlantılar somut olayda değerlendirilir. Yetki sözleşmesiyle kanuni koruma daraltılamaz.

Deliller nelerdir?#

Kaza tutanağı, hastane ve 112 kayıtları, kolluk ve savcılık dosyası, kamera görüntüleri, vardiya ve görevlendirme kayıtları, SGK denetmen raporu ile tanık anlatımları önemlidir. Mahkeme kamu düzeni boyutu nedeniyle ilgili kayıtları kendiliğinden de araştırır.

Örnek#

Şoför başka şehre teslimat için gönderildiği sırada trafik kazası geçirirse görev yazısı, araç takip kaydı ve sevk belgeleri olayın işle bağlantısını gösterebilir. Sigorta girişinin yapılmamış olması tespit talebini otomatik olarak ortadan kaldırmaz; sigortalılık ayrıca araştırılır.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Önce SGK'ya olay ve delillerle başvurun.
Sağlık, kolluk ve savcılık dosyalarını temin edin.
İşveren görev ve vardiya kayıtlarını belirleyin.
SGK ile işvereni doğru taraf sıfatıyla gösterin.
Tespit ve tazminat taleplerinin usul ilişkisini değerlendirin.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/9927, K.2024/1423, 12.02.2024#

Şehirler arası görev sırasında kaza geçiren şoförün tespit davasında, işveren merkezi ve Kurum işleminin yürütüldüğü yer bağlantısıyla yetkili mahkemeyi belirledi. Alt sorun, yer bakımından yetkidir. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2017/4302, K.2019/9795, 12.12.2019#

Savcılık dosyası, kişisel sicil dosyası ve denetmen raporu getirtilmeden inceleme yapılamayacağını belirtti. Alt sorun, toplanması zorunlu delillerdir. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2022/12214, K.2022/14563, 21.11.2022#

Orman işindeki kazada davacının kooperatif üyeliği, 4/b sigortalılığı ve kendi namına iş alıp almadığının araştırılmasını istedi. Alt sorun, işveren-sigortalı ilişkisidir. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Tespit, olayın iş sırasında gerçekleştiği iddiasıyla sınırlı basit bir inceleme değildir. Yetki, sigortalılık ilişkisi ve resmi soruşturma kayıtları birlikte değerlendirilmeden karar verilemez.

Sık sorulan sorular#

Dava için SGK'ya başvuru gerekir mi?#

Kurum işleminin alınması ve uyuşmazlığın somutlaşması için önce başvuru yapılması gerekir.

Tespit davasıyla tazminat aynı şey mi?#

Hayır. Tespit sosyal güvenlik niteliğini; tazminat ise zarar, kusur ve sorumluluğu konu alır.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.