Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır, Süresi Ne Kadardır?

Hizmet tespit davası, SGK'ya hiç bildirilmeyen veya eksik bildirilen çalışmanın gün ve kazanç yönünden tespiti için iş mahkemesinde açılır. Kural olarak hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde dava açılmalıdır. Ancak Kurumun çalışmadan haberdar olduğunu gösteren işe giriş bildirgesi veya prim belgesi gibi kayıtlar varsa bu sürenin uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Kimler dava açabilir?#

Fiilen hizmet sözleşmesiyle çalışan sigortalı, ölümü halinde hukuki yararı bulunan hak sahipleri dava açabilir. Davada işveren davalı, SGK ise feri müdahil konumundadır. İşverenin kapanması veya unvan değiştirmesi çalışmanın tespitini kendiliğinden engellemez; doğru işveren ve işyeri sicili araştırılır.

Beş yıllık süre nasıl hesaplanır?#

5510 sayılı Kanun m.86/9 uyarınca süre, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlar. Bu süre hak düşürücü olduğundan hakimce kendiliğinden gözetilir. Buna karşılık çalışma Kuruma verilen belgelerden, denetimden veya başka resmi kayıttan anlaşılabiliyorsa Yargıtay uygulamasındaki istisnalar incelenir. Kesintili çalışma dönemleri ayrı ayrı değerlendirilir.

Çalışma nasıl ispatlanır?#

Dava kamu düzenine ilişkindir. Bordro tanıkları, komşu işyeri çalışanları, ücret ödemeleri, vardiya ve giriş kayıtları, yazışmalar, vergi ve oda kayıtları birlikte incelenir. Yalnız bir tanığın soyut anlatımı çoğu durumda yeterli değildir. Prime esas kazanç iddiasında yazılı delil gerekliliği ayrıca gündeme gelebilir.

Örnek#

Bir çalışan 2022 boyunca çalışmış, yalnız son üç ayı bildirilmişse önce SGK hizmet dökümü ve işyeri dosyası alınır. Kuruma verilen bildirgeler çalışmanın bir bölümünü gösterdiğinden, bildirilmeyen dönem bakımından beş yıllık sürenin uygulanması ve delillerin yeterliliği somut kayıtlara göre incelenir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

E-Devlet hizmet dökümünü tarih aralıklarıyla karşılaştırın.
İşe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtlarını saklayın.
Aynı dönemde çalışan kişileri ve komşu işyerlerini belirleyin.
Her çalışma yılı için beş yıllık süreyi ayrı hesaplayın.
Dava öncesinde zorunlu arabuluculuk bulunup bulunmadığını talebin niteliğine göre kontrol edin; salt hizmet tespiti uyuşmazlıkları kural olarak arabuluculuğa tabi değildir.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2025/20517, K.2026/4923, 16.04.2026#

Daire, eksik bildirim iddiasında hak düşürücü süre değerlendirmesinin çalışma ve Kurum kayıtları ayrıştırılmadan yapılamayacağını belirtti. Alt sorun, kısmi bildirimin beş yıllık süreye etkisidir. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/166, K.2024/1102, 12.02.2024#

Çelişkili tanık anlatımlarıyla yetinilmesini hukuka uygun bulmadı; dönemi kapsayan bordro ve çevre tanıklarının dinlenmesini istedi. Alt sorun, fiili çalışmanın nasıl araştırılacağıdır. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/13525, K.2025/3184, 27.02.2025#

Çay ve temizlik işinde çalışma iddiasında bordro tanıkları arasındaki çelişkinin giderilmesini, apartman görevlisi ve sakinler dahil çevre araştırması yapılmasını istedi. Alt sorun, eksik incelemenin hükme etkisidir. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Dava yalnız tanık listesi sunularak kazanılmaz. Süre istisnası Kurum kayıtlarından, çalışma ise dönemi kapsayan nesnel kayıt ve birbirini doğrulayan tanıklardan hareketle belirlenir.

Sık sorulan sorular#

İşveren kapanmışsa dava açılamaz mı?#

Açılabilir; işyeri sicili, ticaret kayıtları ve halefiyet durumu araştırılır.

Emeklilikten sonra hizmet tespiti istenebilir mi?#

Hukuki yarar ve hak düşürücü süre koşulları varsa istenebilir.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.