Sigortasız Çalışma SGK'ya Nasıl Şikayet Edilir?

Sigortasız veya eksik bildirilen çalışma SGK il müdürlüğüne, sosyal güvenlik merkezine ya da ALO 170 üzerinden bildirilebilir. Başvuruda işyerinin açık adresi, çalışma tarihleri, yapılan iş ve ulaşılabilir deliller somutlaştırılmalıdır. İdari inceleme önemli olsa da Kurum çalışmayı tespit etmezse hizmet tespit davası süresi ayrıca korunmalıdır.

Hangi durumlar bildirilmelidir?#

İşe girişin hiç yapılmaması, prim gününün eksik gösterilmesi, ücretin düşük bildirilmesi veya gerçek işveren yerine başka işyerinden bildirim yapılması sosyal güvenlik kayıtlarını etkiler. 5510 sayılı Kanun sigortalılığı işverenin iradesine bırakmaz; fiili çalışma varsa bildirim yükümlülüğü doğar.

Başvuruda hangi bilgiler verilir?#

İşyeri unvanı ve adresi, işe başlama-bitiş tarihleri, görev, çalışma saatleri, ücret ödeme şekli ve tanık olabilecek kişiler yazılmalıdır. Mesajlar, vardiya listeleri, kart geçişleri, teslim belgeleri ve banka hareketleri incelemeyi kolaylaştırır. Başvurunun kayıt numarası saklanmalıdır.

Şikayet dava yerine geçer mi?#

Hayır. Denetim sonucunda hizmet Kurumca işlenebilir; ancak olumsuz cevap veya sonuçsuz inceleme halinde mahkeme yolu gerekebilir. Şikayet yapılması, hizmet tespit davasındaki beş yıllık hak düşürücü süreyi her durumda durdurmaz. Bu nedenle süre ayrıca hesaplanmalıdır.

Örnek#

Restoranda altı ay çalışan kişinin yalnız iki ayı bildirilmişse işyeri adresi, vardiya mesajları, ödeme dekontları ve birlikte çalışanların bilgileriyle başvuru yapılabilir. Denetim yalnız mevcut çalışanları gördüğü için geçmiş dönem kaydı ayrıca belge ve tanıklarla ortaya konulmalıdır.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Hizmet dökümünü aylara göre indirin.
İşyerinin tam adresi ve sicil bilgilerini belirleyin.
Çalışma sürerken erişilebilen kayıtları hukuka uygun biçimde saklayın.
Başvurunun tarih ve numarasını muhafaza edin.
Beş yıllık dava süresini şikayet sonucunu beklerken kaçırmayın.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/166, K.2024/1102, 12.02.2024#

Denetim raporu ve tanıklar arasındaki çelişkiler giderilmeden verilen hizmet tespiti kararını bozdu. Alt sorun, idari incelemenin tek başına yeterli olup olmadığıdır. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/13525, K.2025/3184, 27.02.2025#

İşyerinin bulunduğu site sakinleri ve görevlileri dahil çevre araştırması yapılmasını istedi. Alt sorun, geçmiş sigortasız çalışmada delil çevresinin genişletilmesidir. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2025/20517, K.2026/4923, 16.04.2026#

Eksik bildirilen çalışma bakımından süre ve Kurumun bilgi sahibi olması olgularının somut kayıtlara göre değerlendirilmesini benimsedi. Alt sorun, şikayet ve resmi kayıtların süreye etkisidir. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Şikayet mümkün ve yararlıdır; fakat geçmiş çalışmanın kabulü otomatik değildir. Somut kayıtlar toplanmalı, Kurum incelemesi izlenmeli ve dava süresi bağımsız olarak korunmalıdır.

Sık sorulan sorular#

İsimsiz ihbar yapılabilir mi?#

İhbar kanalları kullanılabilir; ancak kişisel hizmetin kayda geçirilmesi için kimlik ve çalışma bilgilerinin doğrulanması gerekebilir.

İşten ayrıldıktan sonra şikayet edilir mi?#

Evet. Geçmiş dönem delillerinin kaybolma riski ve dava süresi nedeniyle gecikmemek önemlidir.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.