Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için gerekli ev eşyaları haczedilemez. Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak, temel mutfak eşyası ve yaşamın sürdürülmesi için gerekli benzeri mallar kural olarak korunur. Aynı amaçla kullanılan birden fazla eşya varsa bunlardan biri dışındaki fazla eşya haczedilebilir; ayrıca ekonomik değeri aşırı yüksek, lüks nitelikteki mallar somut olarak değerlendirilir.
Yasal ölçüt nedir?#
İİK m.82/1-3, para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve ailesi için gerekli ev eşyasını korur. Aynı amaçla kullanılan birden fazla eşyanın bulunması halinde bunlardan biri koruma dışında kalabilir.
Haciz memuru, talep edilen malın haczinin caiz olup olmadığını değerlendirmek ve kararını tutanağa geçirmek zorundadır. Eşyanın yalnız fiyatına bakılmaz; ev içindeki işlevi, aile bireylerinin ihtiyacı ve aynı işlevi gören başka eşya bulunup bulunmadığı incelenir.
Hangi eşyalar genellikle korunur?#
Tek buzdolabı, tek çamaşır makinesi, temel yatak ve oturma eşyası, yemek pişirmeye yarayan araçlar ile günlük yaşam için gerekli tek televizyon çoğunlukla lüzumlu eşya kabul edilir. Bilgisayar, çocuğun eğitimi veya borçlunun işi için zorunluysa koruma daha güçlüdür. Buna karşılık aynı evde iki televizyon, iki bilgisayar veya aynı işi gören birden çok cihaz varsa fazla olanın haczi mümkün olabilir.
Takı, yatırım altını, koleksiyon, antika ve salt süs eşyası gerekli ev eşyası sayılmaz. Çok yüksek değerli bir cihazın yerine daha makul eşyanın bırakılması tartışması yapılabilse de Yargıtay, lüzumlu eşyanın değerinin ancak pek fahiş olması halinde önem taşıdığını kabul etmektedir.
Haczedilmezlik şikayeti#
Haciz tutanağında eşyanın marka, model, miktar ve işlevi açıkça yazılmalıdır. Haczedilemez eşya kaydedilmişse işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine şikayet edilir. Muhafaza işlemi yakınsa bunun durdurulması ayrıca istenmelidir.
Uygulamalı örnek#
Dört kişilik evde bir buzdolabı, bir çamaşır makinesi, iki televizyon ve çocuğun ders için kullandığı tek dizüstü bilgisayar vardır. Buzdolabı ile çamaşır makinesi temel ihtiyaçtır. Bilgisayarın eğitim amacı belgeyle desteklenebilir. Televizyonlardan biri ailenin gerekli eşyası sayılırken ikinci televizyon, özellikleri ve kullanım yeri de dikkate alınarak haczedilebilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Haciz tutanağının bir örneğini alın.
- Her eşyanın aile için neden gerekli olduğunu somutlaştırın.
- Eğitim, sağlık veya iş için kullanılan cihazlara ilişkin belge sunun.
- Aynı amaçla kullanılan başka eşya bulunmadığını tutanağa yazdırın.
- Yedi günlük şikayet süresini ve muhafaza riskini birlikte yönetin.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 26.03.2013, E.2012/27279, K.2013/11536#
Daire, buzdolabı ve çamaşır makinesi gibi insan onuruna uygun yaşamın sürdürülmesi için zorunlu eşyaların haczedilemeyeceğini belirtti. Borçlunun sosyal statüsü yerine eşyanın temel yaşam işlevine odaklandı. Aynı amaçla kullanılan birden fazla eşya varsa yalnız fazlanın haczedilebileceğini açıkladı. Tam karar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 16.01.2017, E.2016/8501, K.2017/373#
Bilgisayar kasasının haczedilmezliği tartışıldı. Daire, yaşamın sürdürülmesi için gerekli eşya kavramının günün koşullarına göre değerlendirilmesi ve lüzumlu eşyanın değerinin ancak pek fahiş olması halinde ayrıca önem taşıması gerektiğini vurguladı. Bilgisayarın tek oluşu ve kullanım amacı belirleyici kabul edildi. Tam karar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 24.03.2016, E.2015/30939, K.2016/8773#
Karar, haczi talep edilen ev eşyalarının her biri bakımından lüzumlu eşya incelemesi yapılması gerektiğini ortaya koydu. İcra müdürlüğünün haczin caiz olup olmadığını değerlendirme yetkisi bulunduğu, fakat bu değerlendirmenin somut eşya ve aile ihtiyacına dayanması gerektiği kabul edildi. Genel bir “evdeki her şey haczedilir” yaklaşımı benimsenmedi. Tam karar
Kararların soruya verdiği net cevap#
Temel yaşamı sağlayan tek ev eşyası haczedilemez. Eşyanın modern bir cihaz olması tek başına lüks sayılması için yeterli değildir. Ailede aynı amaçla kullanılan ikinci veya üçüncü eşya varsa fazla olan haczedilebilir. Çok yüksek değer ve salt süs/yatırım amacı korumayı zayıflatır. İnceleme eşya bazında yapılmalı, haczedilmezlik itirazı yedi gün içinde icra mahkemesine taşınmalıdır.
Sık sorulan sorular#
Televizyon haczedilir mi?#
Evdeki tek ve makul değerli televizyon çoğunlukla lüzumlu eşya kabul edilir. İkinci televizyon haczedilebilir.
Bilgisayar haczedilir mi?#
Tek bilgisayar eğitim veya çalışma için gerekliyse haczedilmezlik iddiası güçlüdür. Oyun veya lüks kullanım, çok sayıda cihaz bulunması sonucu değiştirebilir.
Haciz memuru eve zorla girebilir mi?#
Kesinleşmiş takipte kanuni şartlarla zor kullanma yetkisi bulunabilir. Ancak konutta haciz zamanı, mahremiyet ve haczedilemez eşya kuralları gözetilmelidir.
İç bağlantı önerileri#
- Tek Ev Haczedilebilir mi?
- Maaş Haczi Oranı
- Banka Hesabına Haciz
Son hukuki kontrol tarihi: 3 Eylül 2026
Kaynakça#
- İcra ve İflas Kanunu m.16 ve 82
- Yargıtay 12. HD, E.2012/27279, K.2013/11536
- Yargıtay 12. HD, E.2016/8501, K.2017/373
- Yargıtay 12. HD, E.2015/30939, K.2016/8773
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.