Borçlunun tek evi her durumda haciz dışı değildir. İİK m.82, borçlunun haline münasip evini korur. Evin değeri, borçlunun ve ailesinin makul barınma ihtiyacını karşılayacak konut bedelinden belirgin biçimde yüksekse ev satılabilir; haline münasip ev alması için gerekli tutar borçluya bırakılır, kalan bedel alacaklılara ödenir.
“Haline münasip ev” ne demektir?#
Ölçüt, borçlunun alıştığı yaşam standardını aynen korumak değildir. Borçlunun ve birlikte yaşadığı, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sayısı; sağlık, yaş, sosyal durum ve yerel konut koşulları değerlendirilir. Aynı şehir veya makul çevrede, daha mütevazı fakat insanca barınmayı sağlayan konut bedeli araştırılır.
Mahkeme, hacizli taşınmazın güncel değerini ve uygun konut için gerekli bedeli bilirkişi ve emsal araştırmasıyla tespit etmelidir. Eski tarihli değerleme, hızlı fiyat değişiminin bulunduğu dönemlerde tek başına yeterli olmayabilir.
Meskeniyet şikayeti nereye ve ne zaman yapılır?#
Başvuru, takibin yürütüldüğü icra dairesinin bağlı olduğu icra hukuk mahkemesine yapılır. Kural olarak haczin öğrenilmesinden itibaren yedi günlük şikayet süresi vardır. Tapu kaydında haczi görmek, kıymet takdiri tebligatı veya satış ilanı öğrenme tarihine ilişkin delil olabilir. Süreyi satış ilanından başlatmak her olayda güvenli değildir; haczin daha önce öğrenildiği ispatlanabilir.
Meskeniyet şikayeti borçluya sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Taşınmazda oturmamak tek başına hakkı kaldırmaz; ancak konutun fiili kullanım biçimi, başka taşınmazların varlığı ve aile ihtiyacı değerlendirmeyi etkiler.
Hangi hallerde koruma uygulanmaz?#
Borç, evin bedelinden doğuyorsa İİK m.82'deki istisna gündeme gelebilir. Ayrıca borçlunun hacizden önce geçerli biçimde kurduğu ipotek ve somut feragat tartışmaları ayrı incelenir. Her ipotek otomatik biçimde meskeniyet hakkından vazgeçme değildir; ipoteğin zorunlu konut kredisi için mi, serbest iradeyle başka bir borcun teminatı olarak mı verildiği önem taşır.
Uygulamalı örnek#
Borçlunun Bursa'da 5 milyon TL değerinde tek konutu vardır. Bilirkişi, borçlunun eşi ve çocuğuyla aynı bölgede veya makul yakınlıkta barınabileceği mütevazı konut bedelini 3,4 milyon TL olarak belirlerse haciz tümden kalkmayabilir. Mahkeme, satış bedelinin 3,4 milyon TL'nin altında olmaması ve bu tutarın borçluya bırakılması şartıyla satışa izin verebilir. Hacizli evin değeri uygun konut bedelinden düşükse haczin kaldırılması gerekir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Haczi ilk öğrendiğiniz tarihi belgeleyin.
- Tapu kaydı, ikamet, aile nüfus ve sağlık belgelerini toplayın.
- Aynı bölgede makul konut emsallerini belirleyin.
- Başka taşınmaz veya hisselerin durumunu açıklayın.
- Yedi günlük şikayet süresini kıymet takdiri veya satış aşamasına bırakmayın.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 17.11.2025, E.2025/6215, K.2025/7276#
Daire, hacizli evin değeri ile borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin karşılaştırılması gerektiğini yineledi. Uygun konut bedeli hacizli evin değerinden düşükse satış yapılabilir; korunan tutar borçluya bırakılır. Uygun konut bedeli daha yüksekse haczin kaldırılması gerekir. Tam karar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 06.06.2023, E.2022/12173, K.2023/4014#
Borçlunun kızı ve torunuyla yaşadığı olayda bilirkişi, hacizli konutun değerini uygun konut bedelinden düşük belirledi. Meskeniyet şikayetinin kabulü ve haczin kaldırılması yönündeki değerlendirme onandı. Karar, ailede fiilen birlikte yaşayan kişilerin ihtiyacının bedel hesabına dahil edildiğini gösterir. Tam karar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 02.03.2023, E.2022/8342, K.2023/1349#
Karar, meskeniyet şikayetinin borçlunun şahsına sıkı sıkıya bağlı olduğunu vurguladı. İnceleme, iddiada bulunan borçlunun ve ailesinin somut barınma ihtiyacına göre yapılmalıdır. Başka bir kişinin ihtiyacı üzerinden veya soyut “tek ev” ölçütüyle karar verilemez. Tam karar
Kararların soruya verdiği net cevap#
Tek ev olmak haczi otomatik kaldırmaz. Korunan şey, borçlunun mülkiyetindeki herhangi bir konut değil, kendisi ve ailesi için haline münasip konut değeridir. Evin değeri bu ihtiyacı aşarsa şartlı satış mümkündür. Değerler güncel keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir. Borçlu, haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde şahsen meskeniyet şikayetinde bulunmalıdır.
Sık sorulan sorular#
Evde oturmuyorsam meskeniyet şikayeti yapabilir miyim?#
Fiilen oturmama tek başına kesin ret nedeni değildir. Kirada oturma sebebi, evin kullanılabilirliği ve aile ihtiyacı birlikte incelenir.
Hisseli ev için meskeniyet şikayeti olur mu?#
Olabilir. Hissenin ekonomik değeri ve bu değerle uygun konut edinilip edinilemeyeceği somut olarak hesaplanır.
Şikayet satış işlemini otomatik durdurur mu?#
Hayır. Satışın geçici olarak durdurulması ayrıca talep edilmeli ve mahkemece karara bağlanmalıdır.
İç bağlantı önerileri#
- Evde Hangi Eşyalar Haczedilemez?
- Haciz ve Satış İsteme Süresi
- Banka Hesabına Haciz
Son hukuki kontrol tarihi: 3 Eylül 2026
Kaynakça#
- İcra ve İflas Kanunu m.16 ve 82
- Yargıtay 12. HD, E.2025/6215, K.2025/7276
- Yargıtay 12. HD, E.2022/12173, K.2023/4014
- Yargıtay 12. HD, E.2022/8342, K.2023/1349
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.