İcra Taahhüdünü İhlal: Tazyik Hapsi, Geçerlilik Şartları ve Şikayet Süresi

İcra dairesinde geçerli biçimde kararlaştırılan ödeme taahhüdü makbul bir sebep olmaksızın ihlal edilirse, alacaklının şikayeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi verilebilir. Her ödeme planı bu sonucu doğurmaz. Toplam borç, faiz, harç, masraf ve taksitlerin açık ve hesaplanabilir olması; taahhüdün İİK m.111'e veya alacaklının icra dairesindeki muvafakatine dayanması gerekir.

Geçerli taahhüdün temel şartları#

İİK m.340, İİK m.111 uyarınca veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartının ihlalini yaptırıma bağlar. Taahhüt tutanağında en azından asıl alacak, işlemiş ve işleyecek faiz, vekalet ücreti, harç ve giderler ile her taksidin tutar ve tarihi kuşkuya yer bırakmayacak biçimde gösterilmelidir.

Sadece telefon, WhatsApp, banka protokolü veya hukuk bürosuyla yapılan adi ödeme planı, icra dairesinde usulüne uygun taahhüt haline getirilmemişse İİK m.340 tazyik hapsine dayanak olmaz. Borçlu şirketse taahhütte bulunan kişinin yetkisi ve sıfatı ayrıca incelenir.

Şikayet ve ceza süreleri#

Şikayet hakkı, ihlalin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her halde fiilden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Her taksit ihlali bakımından tarih ayrıca değerlendirilir. Tazyik hapsi bir borç için toplam üç ayı geçemez.

İİK m.354 uyarınca alacaklı şikayetten vazgeçer veya borcun ödendiği sabit olursa dava ve ceza sonuçlarıyla birlikte düşer. Kesinleşen tazyik hapsi kararı iki yıl geçtikten sonra yerine getirilmez.

Nafaka alacağı hariç, takip alacağı aylık en yüksek brüt asgari ücretin altında kalıyorsa disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz. 1 Ocak-31 Aralık 2026 dönemi için brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Makbul sebep ne olabilir?#

Hastalık, afet, yangın, su baskını veya ödemeyi objektif olarak engelleyen benzeri olağanüstü olaylar makbul sebep sayılabilir. Gelirin azalması veya ödeme güçlüğü tek başına her zaman yeterli değildir. Sebep, ihlal edilen taksit tarihinde mevcut olmalı ve sağlık kaydı, banka belgesi veya resmi tutanakla ispatlanmalıdır.

Uygulamalı örnek#

Borçlu, icra dairesinde 180.000 TL toplam borcu altı taksitte ödemeyi kabul etmiş; tutanakta işleyecek faiz ve tebligat gideri hiç gösterilmemiştir. Üçüncü taksit ödenmeyince şikayet yapılır. Borçlu, taahhüt tutarının belirsiz olduğunu ileri sürebilir. Mahkeme, eksik kalem nedeniyle neyin taahhüt edildiği hesaplanamıyorsa suçun unsurlarının oluşmadığına karar verebilir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Taahhüt tutanağının onaylı örneğini alın.
Her borç kaleminin ayrı ve rakamsal gösterildiğini kontrol edin.
Taksit ve ihlal tarihlerini tabloya yazın.
Makbul sebep varsa ihlal gününe ait belgeleri toplayın.
Ödeme veya anlaşma olduysa icra dosyasına ve ceza dosyasına derhal sunun.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 17.12.2024, E.2024/6702, K.2024/10663#

Taahhütte son taksit tarihine kadar işleyecek faiz ile alacaklının faizden feragat durumu açık değildi; ayrıca baro pulu gider olarak yazılmıştı. Daire, toplam borcu belirsiz bırakan bu eksikliklerin geçerli ceza taahhüdü oluşturmadığını kabul etti. Sonuç, tazyik hapsinin şeklen değil hesaplanabilir bir borca dayanması gerektiğidir. Tam karar

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 17.06.2025, E.2025/3627, K.2025/4577#

Ödeme taahhüdünde tebligat gideri ile peşin harç ayrı ayrı gösterilmemiş, “masraf miktarı” toplu yazılmıştı. Daire, hangi kalemin taahhüt edildiğinin belirlenememesi nedeniyle taahhüdü geçersiz saydı. Suçun unsurlarının oluşmadığı sonucuna ulaştı. Tam karar

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 28.02.2023, E.2023/1667, K.2023/1203#

Karar, taahhüdü ihlal şikayetinde üç aylık ve her halde bir yıllık hak düşürücü süreleri uyguladı. İhlalin öğrenildiği tarih ile şikayet tarihi arasındaki süre resen dikkate alındı. Süre geçmişse esasa girilmeden düşme kararı verilmesi gerektiği belirtildi. Tam karar

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 26.09.2023, E.2023/5920, K.2023/5333#

Şikayetçi vekili, hükümden sonra şikayetten vazgeçmişti. Daire, taahhüdü ihlal fiilinin takibinin şikayete bağlı olması nedeniyle feragat ve İİK m.354'ün sonuçlarını uyguladı. Karar, ödeme veya geçerli vazgeçmenin ceza infazı bakımından da önemini gösterir. Tam karar

Kararların soruya verdiği net cevap#

Tazyik hapsi için icra dosyasında açık, kesin ve hesaplanabilir bir ödeme taahhüdü bulunmalıdır. Faiz, harç ve giderlerin belirsiz bırakılması ceza sorumluluğunu engelleyebilir. Alacaklı ihlali öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde ve her halde ihlalden itibaren bir yıl içinde şikayet etmelidir. Makbul sebep somut delille ispatlanır. Borcun ödenmesi veya şikayetten vazgeçilmesi dava ve cezanın düşmesini sağlar.

Sık sorulan sorular#

Her taksit için ayrı hapis verilir mi?#

Her ihlal ayrı şikayet konusu olabilir; ancak aynı borç nedeniyle toplam tazyik hapsi üç ayı geçemez.

Borcu ödersem ceza kalkar mı?#

İİK m.354 uyarınca borcun itfa edildiği sabit olursa dava ve ceza tüm sonuçlarıyla düşer. Kısmi ödemede m.340'ın tahliye koşulları ayrıca incelenir.

Avukatla yapılan ödeme planı yeterli mi?#

Tazyik hapsi için planın icra dairesinde, kanunun aradığı biçimde ve alacaklı muvafakatiyle kurulması gerekir.

İç bağlantı önerileri#

Son hukuki kontrol tarihi: 3 Eylül 2026

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.