Borçlunun süresinde itirazıyla duran ilamsız takipte alacaklı iki temel yoldan birini seçebilir. İtirazın iptali, genel mahkemede görülen ve her türlü delilin değerlendirilebildiği bir davadır; süre itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıldır. İtirazın kaldırılması ise yalnız İİK m.68 ve 68/a'daki sınırlı belgelerle icra hukuk mahkemesinde yürütülen hızlı bir yoldur; süre altı aydır.
İtirazın iptali davası#
İİK m.67 uyarınca alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel hükümlere göre alacağını ispat ederek itirazın iptalini isteyebilir. Görevli mahkeme, alacağın dayandığı ilişkiye göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi olabilir. Yetki de temel ilişki ve takip kurallarına göre belirlenir.
Dava sonunda itiraz iptal edilirse takip kaldığı yerden devam eder. Borçlunun itirazı haksız ve alacak likit ise, talep üzerine hükmedilen tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı gündeme gelebilir. Alacaklının kötü niyetli takibi halinde borçlu lehine kötü niyet tazminatı istenebilir.
Bir yıllık süre geçirilirse itirazın iptali talebi dinlenmez; ancak temel alacak zamanaşımına uğramamışsa genel alacak davası açma hakkı saklı olabilir. Bu dava mevcut takibi canlandırmaz; elde edilen ilamla yeni takip gerekir.
İtirazın kaldırılması#
İİK m.68, alacaklının imzası ikrar veya noterlikçe onaylı borç ikrarı içeren senede, resmi makamın usulüne uygun belgesine veya maddede sayılan nitelikte belgeye dayanması halinde altı ay içinde icra hukuk mahkemesinden itirazın kesin kaldırılmasını istemesine imkan verir. Borçlu adi senetteki imzayı açıkça reddetmişse m.68/a'daki geçici kaldırma usulü uygulanabilir.
İcra mahkemesi dar inceleme yapar; tanık, ticari defter, kapsamlı bilirkişi ve temel sözleşme tartışması gerektiren uyuşmazlıklar çoğu kez itirazın iptali davasına uygundur. İtirazın kaldırılması kararı maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz; tarafların genel mahkemede dava hakları kanundaki koşullarla devam edebilir.
Süre ne zaman başlar?#
Altı aylık ve bir yıllık süre, borçlunun itirazının alacaklıya veya vekiline usulüne uygun tebliğiyle başlar. Alacaklıya tebligat yapılmamışsa yalnız dosyayı öğrenmek kural olarak süreyi başlatmaz. Ancak alacaklı itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurduğunda, itirazın tüm sonuçlarını resmen öğrenmiş sayılır; sonraki itirazın iptali davası bakımından bir yıllık süre en geç bu başvuruyla başlayabilir.
Arabuluculuk ve harç#
İtirazın iptali, temel uyuşmazlık ticari, iş, tüketici, kira veya kanunda sayılan başka bir zorunlu arabuluculuk alanındaysa dava şartı arabuluculuğa tabi olabilir. İtirazın kaldırılması icra mahkemesine özgü takip hukuku yoludur ve genel dava şartı arabuluculuk kuralı aynı biçimde uygulanmaz. İtirazın iptali nispi harca, itirazın kaldırılması ise icra mahkemesindeki özel harç rejimine tabidir.
Uygulamalı örnek#
Alacaklı, imzası noterlikçe onaylanmış borç ikrarına dayanıyorsa altı ay içinde itirazın kaldırılmasını seçebilir. Aynı alacak sözlü eser sözleşmesi, teslim kayıtları, tanık ve bilirkişi incelemesi gerektiriyorsa icra mahkemesinin sınırlı belge incelemesi yetersiz kalır; bir yıl içinde görevli genel mahkemede itirazın iptali davası açılması daha uygundur.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Borçlu itirazının tebliğ tarihini belgeleyin.
- Takip dayanağının İİK m.68 belgesi olup olmadığını kontrol edin.
- Altı ay ve bir yıllık son tarihleri ayrı yazın.
- Temel alacağa göre görevli mahkeme ve zorunlu arabuluculuğu belirleyin.
- İcra inkar veya kötü niyet tazminatı talebini dilekçede açıkça kurun.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.02.2026, E.2025/491, K.2026/103#
Genel Kurul, itirazın kaldırılmasının bir dava değil, duran takibin devamını sağlayan takip hukuku yolu olduğunu vurguladı. Bu nedenle itirazın kaldırılması dilekçesinin borçlunun kendisine değil, takipteki vekiline tebliğ edilebileceğini kabul etti. Karar, icra mahkemesi yolunun genel dava usulünden ayrıldığını gösterir. Tam karar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 22.04.2025, E.2024/1528, K.2025/2349#
Daire, itirazın kaldırılması için altı aylık ve itirazın iptali için bir yıllık hak düşürücü sürenin itirazın tebliğiyle başladığını açıkladı. Bununla birlikte alacaklı daha önce itirazın kaldırılması yoluna başvurmuşsa, itirazı resmen öğrenmiş sayılacağını ve bir yıllık sürenin bu tarihten itibaren işleyeceğini kabul etti. Yıllar sonra açılan itirazın iptali davası süre yönünden reddedildi. Tam karar
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 25.04.2022, E.2022/5315, K.2022/7352#
Alacaklı dilekçesinde yanlışlıkla “itirazın iptali” ifadesi kullansa da talebin içeriği itirazın kaldırılmasıydı. Daire, hukuki nitelendirmenin mahkemeye ait olduğunu ve görevli yerin icra hukuk mahkemesi olduğunu belirtti. Takip dayanağı belgenin İİK m.68 kapsamında olup olmadığının burada incelenmesi gerektiğine karar verdi. Tam karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 01.12.2025, E.2025/2135, K.2025/7196#
Alacaklı önce itirazın kaldırılmasını istemiş, daha sonra yıllar geçince itirazın iptali davası açmıştı. İtirazın kaldırılması başvurusu itirazın öğrenildiğini gösterdiğinden bir yıllık süre geçmiş sayıldı ve dava reddedildi. Süre nedeniyle ret halinde esasa girilmediği için kötü niyet tazminatına hükmedilemeyeceği de kabul edildi. Tam karar
Kararların soruya verdiği net cevap#
İtirazın kaldırılması, sınırlı belgeyle icra hukuk mahkemesinde altı ay içinde kullanılan takip hukuku yoludur. İtirazın iptali, genel mahkemede bir yıl içinde açılan tam yargılamalı davadır. Dilekçedeki yanlış isim tek başına belirleyici değildir; talebin içeriği ve görev esas alınır. İtiraz tebliğ edilmemiş olsa bile önce kaldırma yoluna başvurmak, sonraki bir yıllık sürenin başlamasına neden olabilir. Süre seçimi kadar belgenin niteliği ve gerekli deliller de yol seçiminde belirleyicidir.
Sık sorulan sorular#
İtirazın kaldırılması reddedilirse iptal davası açılabilir mi?#
Kural olarak genel mahkemede dava yolu saklıdır; ancak bir yıllık hak düşürücü süre ve önceki başvurunun bu süreye etkisi mutlaka kontrol edilmelidir.
Her haksız itirazda yüzde 20 tazminat çıkar mı?#
Hayır. Talep bulunması, itirazın haksızlığı ve alacağın likit olması gibi şartlar aranır. Dava yalnız süre veya dava şartı nedeniyle reddedilmişse esasa bağlı tazminat verilemez.
Hangi yol daha hızlıdır?#
İtirazın kaldırılması daha dar ve hızlıdır; fakat yalnız kanunda sayılan belgeler varsa kullanılabilir. Belge uygun değilse hız avantajı sonuç sağlamaz.
İç bağlantı önerileri#
Son hukuki kontrol tarihi: 3 Eylül 2026
Kaynakça#
- İcra ve İflas Kanunu m.62, 67, 68 ve 68/a
- Yargıtay HGK, E.2025/491, K.2026/103
- Yargıtay 3. HD, E.2024/1528, K.2025/2349
- Yargıtay 5. HD, E.2022/5315, K.2022/7352
- Yargıtay 11. HD, E.2025/2135, K.2025/7196
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.