Konkordato Taksiti Ödenmezse Ne Olur? Kısmi Fesih

Tasdik edilen projeye göre vadesi gelen ödeme yapılmazsa ilgili alacaklı, konkordatoyu tasdik eden asliye ticaret mahkemesinden konkordatonun kendisi yönünden kısmen feshini isteyebilir. Kısmi fesih için borçlunun kötü niyeti şart değildir; projeye uygun ifanın gerçekleşmemesi yeterlidir. Küçük ve sonradan giderilmiş bir gecikmede, özellikle ödeme için gerekli hesap bilgisi alacaklıca verilmemişse, mahkeme feshi ölçüsüz bulabilir.

Kısmi fesih nedir?#

İİK m.308/e, projesine uygun ödeme alamayan alacaklıya konkordatoyu yalnız kendisi bakımından feshettirme hakkı verir. Alacaklı konkordato ile kazandığı yeni hakları korur. Fesih kabul edilirse o alacaklı, konkordato şartlarıyla bağlı olmaksızın alacağının takip edilebilir kısmı için genel kurallara dönebilir; yapılan ödemeler hesaptan düşülür.

Bu yol konkordatonun tamamen feshi değildir. İİK m.308/f kapsamındaki tam fesih, konkordatonun kötü niyetle sakatlanmış olmasını ve bütün alacaklıları etkileyen daha ağır bir sonucu gerektirir.

Kısmi fesih için hangi şartlar aranır?#

Tasdik edilmiş ve bağlayıcı bir proje bulunmalıdır#

Önce tasdik kararı ve projenin bağlayıcılık tarihi belirlenir. İİK m.308/c uyarınca proje kural olarak tasdikle bağlayıcı hale gelir; projede kesinleşme tarihi de esas alınmış olabilir. Vade hesabı hüküm fıkrası ve ekli ödeme planından yapılmalıdır.

Alacak ve ödeme yükümlülüğü belirli olmalıdır#

Alacaklının projede yer alması, ödenecek oran, taksit ve vade belirlenebilir olmalıdır. Süresinde bildirilmeyen ve projede bulunmayan bir alacak için doğrudan kısmi fesih yerine önce alacağın varlığını belirletmek gerekebilir. Bu ayrım alacak bildirimi süresi yazısında açıklanmıştır.

Vadesinde ve projeye uygun ifa yapılmamış olmalıdır#

Hiç ödeme yapılmaması en açık durumdur. Eksik ödeme, yanlış oran, yalnız ana paranın ödenmesi, projede öngörülen faiz veya ferinin bırakılması da somut plana göre ifa eksikliği oluşturabilir. Banka masrafı, ödeme günü, tatil günü ve hesaba geçiş tarihi gibi ayrıntılar belgelerle incelenir.

Borçlunun kötü niyeti aranmaz#

Kısmi fesih, ifa edilmemeye bağlanan bireysel bir korumadır. Borçlunun ödeme gücü olduğu halde bilerek ödemediğini ispatlamak gerekmez. Buna karşılık tam fesihte kötü niyet ayrı bir kurucu unsurdur.

Dava hangi mahkemede açılır ve süre var mı?#

Kısmi fesih talebi konkordatoyu tasdik eden asliye ticaret mahkemesine yöneltilir. Kanun, talebin açılması için ayrıca belirli bir hak düşürücü süre koymaz; fakat vadesi gelen alacağa uzun süre sessiz kalmak, zamanaşımı ve somut olayın özellikleri bakımından risk yaratır. Her taksit için muacceliyet ve temerrüt ayrı belirlenmelidir.

Fesih talebi üzerine verilen hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf; bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açıktır. Kanun yolu süresi tebliğle başlar.

Dava açmadan önce ihtar gerekir mi?#

İİK m.308/e genel bir zorunlu ihtar şartı düzenlemez. Yine de ödeme hesabının bildirilmesi, hangi taksidin ne kadar eksik kaldığının açıklanması ve kısa bir ödeme süresi verilmesi uyuşmazlığın delillendirilmesini kolaylaştırır. Projede banka hesabı bildirme veya talep üzerine ödeme gibi özel bir yöntem varsa alacaklı kendi yükümlülüğünü yerine getirmelidir.

Alacaklı IBAN vermemiş, ödeme başka yöntemle fiilen mümkün olmamış veya borçlu gecikmeyi faiziyle hızla gidermişse mahkeme dürüstlük kuralı ve konkordatonun amacı yönünden fesih talebini değerlendirebilir. Bu durum, borçlunun dilediği kadar gecikebileceği anlamına gelmez.

Kısmi fesih kabul edilirse ne olur?#

Karar yalnız davacı alacaklı bakımından sonuç doğurur. Diğer alacaklıların projeyle bağlılığı sürer. Davacı, konkordato nedeniyle vazgeçtiği alacak kısmı ve ertelenen vade bakımından yeni haklarını koruyarak, fesih kararının kapsamına göre borçluya başvurabilir. Daha önce yapılan taksitler mahsup edilir; aynı tutarın iki kez tahsili mümkün değildir.

Fesih kararı ile borçlunun otomatik iflası aynı şey değildir. Tam fesih ve iflas sonuçları farklı koşullara bağlıdır. Bu nedenle dava talebinin “kısmi fesih”, “tam fesih” veya alacak tahsili amaçlarından hangisine dayandığı açık kurulmalıdır.

Uygulamalı örnek#

Tasdik projesinde bir tedarikçi alacağının yüzde 70'inin on eşit taksitte, her ayın son iş günü ödenmesi kararlaştırılsın. İlk iki taksit ödenmiş, üçüncü ve dördüncü taksit hiç ödenmemişse tedarikçi tasdik mahkemesinde kısmi fesih isteyebilir; ayrıca kötü niyet ispatlamak zorunda değildir. Buna karşılık üçüncü taksit için alacaklıya yazılı olarak IBAN sorulmuş, bilgi geç verilmiş ve borçlu bildirimin hemen ardından taksiti gecikme faiziyle yatırmışsa fesih talebi somut olayda ölçüsüz bulunabilir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Tasdik hükmü ve ekli ödeme planının onaylı örneğini alın.
Projenin bağlayıcılık tarihini ve her taksidin vadesini hesaplayın.
Ödenen tutarları banka kayıtlarıyla eşleştirin.
Eksik ana para, faiz ve ferileri ayrı tabloya yazın.
Ödeme için gerekli hesap bilgisini yazılı biçimde bildirin.
Borçluya gönderilen ihtar ve teslim kayıtlarını saklayın.
Davayı tasdik kararını veren asliye ticaret mahkemesine yöneltin.
Hükmün tebliğinden başlayan iki haftalık kanun yolu süresini kaydedin.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E.2023/2584, K.2023/2736, 14.09.2023#

Alacaklı bankalara projedeki ilk ödemeler yapılmış, sonraki taksitler ödenmemişti. İlk derece mahkemesi bankalar yönünden konkordatonun kısmen feshine karar verdi; bölge adliye mahkemesi kararı uygun buldu. Yargıtay, İİK m.308/e bakımından kötü niyet aranmadığını ve projeye uygun ifa yapılmamasının yeterli olduğunu kabul ederek kararı onadı. Tam metin

Gaziantep BAM 11. Hukuk Dairesi, E.2024/49, K.2024/266, 07.03.2024#

Borçlu, proje uyarınca bazı ödemeler yaptıktan sonra kalan taksitleri ödememişti. Daire, belirli ve muaccel hale gelen proje borcunun ifa edilmemesi nedeniyle alacaklı yönünden kısmi fesih şartlarının oluştuğunu kabul etti. Karar, önceki kısmi ödemelerin sonraki açık temerrüdü ortadan kaldırmayacağını gösterir. Tam metin

Samsun BAM 3. Hukuk Dairesi, E.2024/1179, K.2025/699, 18.04.2025#

İlk taksit süresinde ödenmemiş; ancak alacaklı ödeme için gerekli IBAN bilgisini başlangıçta vermemişti. Borçlu yazılı bildirimin ardından ana para ile gecikme faizini ödedi. Daire, giderilmiş gecikme ve olayın oluş biçimi karşısında kısmi feshin konkordatonun amacıyla bağdaşmayacağı sonucuna vardı. Karar, her kısa gecikmenin otomatik fesih doğurmadığını ve alacaklının ödeme için gerekli işbirliğinin de incelendiğini gösterir. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Projede belirli ve vadesi gelmiş taksit ödenmezse alacaklı, kötü niyet ispatlamadan kendi yönünden kısmi fesih isteyebilir. Önceki taksitlerin ödenmiş olması sonraki temerrüdü ortadan kaldırmaz. Ancak alacaklı ödeme bilgisini vermemiş ve borçlu gecikmeyi bildirim üzerine faiziyle gidermişse, sırf kısa gecikmeye dayanılarak fesih reddedilebilir. Sonuç, projenin ödeme şartları ve tarafların belgelenmiş davranışları üzerinden belirlenir.

Sık sorulan sorular#

Tek bir taksit gecikirse fesih istenebilir mi?#

Kanun ifa bulunmamasını esas alır; tek taksit de yeterli olabilir. Çok kısa ve giderilmiş gecikmenin somut koşulları mahkemece ayrıca değerlendirilir.

Kısmi fesih için kötü niyet kanıtlanmalı mı?#

Hayır. Kötü niyet tam fesih bakımından aranır; kısmi fesihte projeye uygun ifa yapılmaması esastır.

Kısmi fesih bütün konkordatoyu bozar mı?#

Hayır. Karar yalnız talepte bulunan alacaklı bakımından sonuç doğurur; diğer alacaklılar projeyle bağlı kalır.

Fesih kararına itiraz süresi nedir?#

Hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde temyiz mümkündür.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.