İmar para cezası, 3194 sayılı Kanun m.42'deki birim tutarların aykırılıktan etkilenen alan, yapı sınıfı ve kanuni artırımlarla uygulanmasıyla hesaplanır. Belirsiz ölçüm, yanlış yapı sınıfı, gerekçesiz artırım veya fiili işlemeyen kişiye ceza verilmesi iptal nedeni olabilir. Dava süresi kural olarak tebliğden itibaren 60 gündür.
Hesapta neler kontrol edilir?#
İmar Kanunu m.42 uyarınca temel ceza ile artırım nedenleri ayrı gösterilmelidir. Tüm bina alanı değil, somut aykırılıktan etkilenen alan esas alınır. Ruhsatsız imalatın niteliği, çevre ve mülkiyet durumu gibi artırımlar belgeyle ilişkilendirilmelidir.
Ceza kime verilir?#
İdari para cezasında şahsilik esastır. Tapu maliki olmak tek başına imalatı yapan veya yaptıran kişi olunduğunu kesin göstermez. Önceki malikin fiilinden yeni malik sorumlu tutulamaz; fakat yeni malikin devam ettirdiği ayrı imalat ayrıca değerlendirilebilir.
Örnek#
Yeni malik, satın almadan yıllar önce kapatılmış balkon nedeniyle önceki malike kesilen ve ödenmeyen cezanın muhatabı yapılamaz. Buna karşılık devraldıktan sonra yeni bir kat eklerse kendi fiili için ceza gündeme gelir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Hesap cetvelini ve encümen kararını alın.
- Etkilenen alanı ruhsat ve ölçümle karşılaştırın.
- Her artırımın somut gerekçesini kontrol edin.
- Yapıyı yapan kişi tespitini belgeleyin.
- Tebliğden itibaren 60 günlük süreyi kaçırmayın.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Danıştay 6. Daire, E.2019/14493, K.2021/7356, 31.05.2021#
Ruhsatsız imalat nedeniyle verilen cezada ilk derece mahkemesinin hesap ve hukuka aykırılık gerekçesi onandı. Alt sorun, m.42 hesap unsurlarının yargısal denetimidir. Tam metin
Danıştay 6. Daire, E.2019/2282, K.2022/5011, 20.04.2022#
Aynı yapıda aşamalı imalatlar ve birden çok ceza incelendi. Daire, tekerrür ve artırım için ayrı fiil ile yeni tespitin açık olmasını aradı. Alt sorun, tekrar ceza ve artırım sınırıdır. Tam metin
Danıştay 6. Daire, E.2019/19697, K.2021/8637, 22.06.2021#
Yeni malikten eski malike ait ödenmemiş cezanın istenmesi uyuşmazlık oldu. Daire, idari para cezasının şahsiliğini esas aldı. Alt sorun, mülkiyet devrinde cezanın kime ait olduğudur. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Ceza yalnız doğru metrekare üzerinden değil, doğru fail ve gerekçeli artırım üzerinden kurulmalıdır. Belediye her hesap kalemini ve muhatabın fiille bağını göstermek zorundadır.
Sık sorulan sorular#
Cezayı ödemek dava hakkını kaldırır mı?#
Ödeme tek başına iptal davasından vazgeçme anlamına gelmez; süresinde dava açılırsa iade de istenebilir.
Ceza ile yıkım aynı işlem midir?#
Hayır. Ayrı hukuki sonuçlardır ve her biri yönünden sebep, süre ve talep açık kurulmalıdır.
İlgili yazılara iç bağlantılar#
Kaynakça#
- 3194 sayılı İmar Kanunu m.42
- Danıştay 6. Daire, E.2019/14493, K.2021/7356
- Danıştay 6. Daire, E.2019/2282, K.2022/5011
- Danıştay 6. Daire, E.2019/19697, K.2021/8637
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.