Yapı tatil tutanağı; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı imalatı somut, ölçülebilir ve denetlenebilir biçimde göstermelidir. Aykırılığın yeri, niteliği ve ölçüleri belirsizse ya da yanlış kişiye işlem kurulmuşsa idare mahkemesinde iptal istenebilir. Genel dava süresi, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak 60 gündür.
Tutanakta hangi bilgiler bulunmalıdır?#
3194 sayılı İmar Kanunu m.32 uyarınca mevcut durum belirlenir, yapı mühürlenir ve inşaat durdurulur. Hangi imalatın hangi ruhsat veya proje hükmüne aykırı olduğu, ölçüler ve yapı sahibiyle ilgili tespitler anlaşılır olmalıdır. Sonradan bilirkişiyle her eksiklik giderilemez.
Dava süresi ve yürütmenin durdurulması#
İYUK m.7 kapsamındaki genel süre 60 gündür. İdareye başvuru, somut olayda süreyi kendiliğinden güvenli biçimde durdurmayabilir. Mühürleme ve devamındaki yıkım riski varsa iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir; kabul otomatik değildir.
Örnek#
Tutanakta yalnız “çatı katı büyütüldü” yazılmış, büyütülen alan ve projeye aykırılık gösterilmemiş olsun. Belediye daha sonra 180 m² üzerinden ceza kurarsa, ölçümün kaynağı ve tutanağın denetlenebilirliği uyuşmazlığın merkezine gelir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Tutanak, fotoğraf, ruhsat ve onaylı projeyi aynı günkü haliyle saklayın.
- Tebliğ veya yapı yerine asılma tarihini kaydedin.
- Ölçü ve aykırılık tariflerini teknik uzmana karşılaştırın.
- Yapı sahibi ve fail tespitini kontrol edin.
- 60 günlük süre dolmadan dava ve yürütmeyi durdurma ihtiyacını değerlendirin.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Danıştay 6. Daire, E.2022/9348, K.2025/2964, 26.05.2025#
Ruhsatın yargı kararıyla iptali sonrasında düzenlenen tutanakta aykırılıklar yazılmış, ancak cezaya esas etkilenen alan açıkça gösterilmemişti. Daire, gerçek aykırılık ve ölçümlerin denetlenebilir olmasını aradı. Alt sorun, tutanağın teknik açıklığıdır. Tam metin
Danıştay 6. Daire, E.2023/8173, K.2025/4958, 14.10.2025#
Mahkeme yalnız tutanak biçimine dayanarak işlemleri iptal etmişti. Daire, yerinde keşif ve uzman bilirkişiyle imalatların ruhsata tabi olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozdu. Alt sorun, eksikliğin teknik incelemeyle aydınlatılmasıdır. Tam metin
Danıştay 6. Daire, E.2023/4259, K.2025/6952, 16.12.2025#
Yaklaşık ölçülere dayanan tespit tartışıldı. Daire, ceza hesabında fiilen etkilenen alan ile somut ölçümlerin esas alınması gerektiğini değerlendirdi. Alt sorun, yaklaşık ölçümle yaptırım kurulup kurulamayacağıdır. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Tutanaktaki her biçim eksikliği otomatik iptal sağlamaz; fakat aykırılığı ve ölçümü denetlenemez bırakan eksiklik esasa etkilidir. Mahkeme gerektiğinde keşif yapar, idare ise belirsiz bir tespitle yaptırım kuramaz.
Sık sorulan sorular#
Tutanak imzalanmazsa geçersiz olur mu?#
Yapı sahibinin imzası tek başına geçerlilik şartı değildir; yapı yerine asılma ve ilgili usulün uygulanması incelenir.
Tutanakla birlikte para cezası da dava edilir mi?#
Ayrı kesin işlemler aynı dilekçede bağlantı koşulları içinde dava konusu edilebilir; her işlemin tarih ve gerekçesi ayrıca gösterilmelidir.
İlgili yazılara iç bağlantılar#
Kaynakça#
- 3194 sayılı İmar Kanunu
- 2577 sayılı İYUK
- Danıştay 6. Daire, E.2022/9348, K.2025/2964
- Danıştay 6. Daire, E.2023/8173, K.2025/4958
- Danıştay 6. Daire, E.2023/4259, K.2025/6952
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.