Bir markanın alan adına dahil edilmesi tek başına her durumda ihlal değildir. Alan adı ticari etki doğuracak biçimde kullanılıyor, aynı veya benzer mal ve hizmetlere yöneliyor ve ortalama kullanıcıda marka sahibiyle bağlantı bulunduğu izlenimi yaratıyorsa marka hakkına tecavüz oluşabilir. Kötü niyetle alan adını satışa çıkarma, müşteriyi rakibe yönlendirme veya markanın itibarından yararlanma da sonucu güçlendirir.
Alan adı hangi durumda markasal kullanım sayılır?#
SMK m.7 ve m.29 kapsamında işaretin ticaret alanında, mal veya hizmetleri ayırt edecek biçimde kullanılması önemlidir. Sitenin başlığı, ürünler, reklamlar, logo, meta etiketleri, yönlendirme ve e-posta adresleri birlikte incelenir.
Alan adı boş tutuluyorsa, kişisel amaçla kullanılıyorsa veya sözcüğün sözlük anlamına dayanan farklı bir faaliyet varsa otomatik sonuç kurulamaz. Buna karşılık alan adı, sayfadaki görsel kimlik ve aynı sektördeki satışla birlikte markaya yanaştırılmışsa ihlal ihtimali yükselir.
.tr alan adlarında uyuşmazlık çözüm yolu#
İnternet Alan Adları Yönetmeliği, “.tr” alan adlarının tahsisi ve uyuşmazlık çözüm mekanizmasının çerçevesini düzenler. Uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcısı önündeki başvuruda kural olarak alan adının korunan işaretle aynı veya benzer olması, alan adı sahibinin meşru hak veya bağlantısının bulunmaması ve kötü niyetli tahsis ya da kullanım unsurları değerlendirilir.
Bu idari mekanizma özellikle “.tr” uzantılı alan adları içindir. “.com” gibi alan adlarında ilgili tahkim politikası veya marka davası seçenekleri ayrı incelenir. Mahkemeden tecavüzün tespiti, durdurulması, alan adının iptali veya erişimle ilgili uygun önlem istenebilir; talebin teknik olarak uygulanabilir şekilde kurulması gerekir.
Delil nasıl toplanır?#
Sadece adres çubuğu ekran görüntüsü yeterli olmayabilir. Alan adının kayıt bilgisi, tarihçesi, yönlendirdiği içerik, iletişim ve satıcı bilgileri, aynı işaretin sosyal medya kullanımı, ürün ekranları ve mümkünse noter veya güvenilir zaman damgalı tespit birlikte saklanmalıdır. Site sonradan değişebileceği için delil kaybı riski yüksektir.
Süreler ve sessiz kalma riski#
Marka tecavüzünden doğan özel hukuk taleplerinde SMK m.157'nin atfıyla Türk Borçlar Kanunu zamanaşımı hükümleri uygulanır. Fiilin öğrenilmesi, failin belirlenmesi ve devam eden kullanımın niteliği somut olayda hesaplanmalıdır. Ayrıca uzun süre bilinçli sessiz kalma, dürüstlük kuralına dayalı hak kaybı tartışması yaratabilir. Bu nedenle önce delil, sonra doğru platform ve talep seçimi gecikmeden yapılmalıdır.
Uygulamalı örnek#
“Ornekspor” markasının sahibi spor salonu işletirken üçüncü kişi “ornekspor.tr” alan adında aynı renk ve yazı karakteriyle gıda takviyesi satsın. İşaret, yalnız adres olarak değil ürün kaynağını gösteren biçimde kullanıldığı ve marka sahibiyle bağlantı algısı yarattığı için ihlal iddiası güçlenir. Alan adı sahibinin kimliği, satış kayıtları ve sayfa görünümü korunarak UÇHS veya mahkeme yolu kapsam ve uzantıya göre seçilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Marka tescilinin sahibi, sınıfları ve geçerliliğini doğrulayın.
- Alan adının uzantısını ve kayıt kuruluşunu belirleyin.
- Sayfanın tüm önemli bölümlerini tarihli biçimde kaydedin.
- Alan adı sahibinin meşru hak veya açıklamasını araştırın.
- Ticari kullanım, sektör yakınlığı ve karıştırılma ihtimalini somutlaştırın.
- UÇHS, mahkeme ve ihtiyati tedbir seçeneklerini birlikte değerlendirin.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, E.2020/2515, K.2024/281, 15.02.2024#
Tarafların eğitim hizmetlerinde eski tarihli tescilleri bulunmasına rağmen davalı, kendi markasını tescilli biçiminden uzaklaştırıp davacının işaretine yaklaştırarak alan adı ve tabelada kullanmıştı. Bilirkişi incelemesi ekonomik bağlantı algısı doğacağını belirledi. Daire, alan adı dahil somut kullanımın iltibas yarattığı gerekçesiyle kabul kararını yerinde buldu. Tam metin
Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2025/1007, K.2025/1303, 25.06.2025#
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E.2024/2667, K.2025/1444 sayılı bozmasına uyan Daire, davacı markasını içeren alan adının marka korumasını ihlal ettiğini kabul etti ve alan adının iptaline hükmetti. Buna karşılık tescilli marka için SMK'daki özel koruma uygulanırken aynı fiile ayrıca genel haksız rekabet hükümlerinin yığılmasının somut olayda dayanağı bulunmadığını belirtti. Karar, alan adı iptali talebinin marka ihlaliyle doğrudan bağının kurulabileceğini gösterir. Tam metin
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2021/1282, K.2022/3674, 09.05.2022#
Ticaret unvanındaki ibare internette ve sosyal medya hesabında işletmeyi tanıtan, markasal bir işlevle kullanılmıştı. Daire, unvanın sicilde bulunmasının bu farklı kullanım biçimini hukuka uygun hale getirmediğini; internet sayfaları ve tabeladaki markasal kullanımların tecavüz oluşturduğunu kabul ederek ret kararını bozdu. İlke, alan adı ve hesap adının biçimsel unvan savunmasından bağımsız incelenmesidir. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Alan adında marka ibaresinin bulunması başlangıç göstergesidir; asıl ölçüt sitenin ticari bağlamıdır. Sayfa içeriği, sektör yakınlığı ve görsel yanaştırma kullanıcıda bağlantı algısı doğuruyorsa ihlal kabul edilebilir. Kişinin aynı ibareyi ticaret unvanında bulundurması, alan adındaki markasal kullanımı otomatik olarak meşrulaştırmaz. Uygun olayda mahkeme yalnız kullanımın durdurulmasına değil, alan adının iptaline de karar verebilir.
Sık sorulan sorular#
Alan adını önce alan her zaman haklı mıdır?#
Hayır. Tahsis tarihi önemli olsa da marka hakkı, önceki hak, meşru menfaat ve kötü niyet birlikte incelenir.
Boş duran alan adı ihlal sayılır mı?#
Pasif tutma tek başına otomatik ihlal değildir; satış teklifi, yönlendirme, kötü niyet ve tarafların hakları somut olayda değerlendirilir.
UÇHS kararı tazminat verir mi?#
Alan adı uyuşmazlık mekanizmasının temel sonucu alan adının iptali veya devridir. Tazminat için mahkeme yolu ayrıca değerlendirilir.
İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#
- [Marka Hakkına Tecavüzde İhtiyati Tedbir](/marka-telif-haksiz-rekabet/marka-hakkina-tecavuz-ihtiyati-tedbir/)
- [Tescilsiz Markada Önceye Dayalı Kullanım](/marka-telif-haksiz-rekabet/tescilsiz-marka-onceye-dayali-kullanim-hukumsuzluk/)
- [Eski Çalışanın Müşteri Listesini Kullanması](/marka-telif-haksiz-rekabet/eski-calisan-musteri-listesi-ticari-sir/)
Kaynakça#
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, m.29 ve m.149
- İnternet Alan Adları Yönetmeliği
- İstanbul BAM 44. HD, E.2020/2515, K.2024/281
- Ankara BAM 20. HD, E.2025/1007, K.2025/1303
- Yargıtay 11. HD, E.2021/1282, K.2022/3674
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.