Çalışanın Yazdığı Programın Telif Hakkı Kime Aittir?

Yazılımı meydana getiren kişi eser sahibidir; ancak çalışan programı işini görürken ve görev ilişkisinin kapsamında oluşturmuşsa, sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça mali hakları kullanma yetkisi işverene ait olabilir. İşyerinde, mesai saatinde veya şirket bilgisayarıyla kod yazılması tek başına yeterli değildir. Görev tanımı, talimat, projenin amacı, tarafların sözleşmesi ve fiili çalışma biçimi birlikte incelenir.

Eser sahipliği ile mali hakları kullanma yetkisi farklıdır#

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m.18, çalışanların işlerini görürken meydana getirdiği eserlerde hakları kullanma yetkisini, aksi anlaşılmadıkça çalıştırana tanır. Bu hüküm çalışanı eser sahibi olmaktan çıkarmaz; çoğaltma, yayma, işleme ve umuma iletim gibi mali hakların kullanılması bakımından özel bir düzen kurar.

Manevi haklar kişiye sıkı bağlıdır. Buna karşılık işletmenin ürünü dağıtması, değiştirmesi, lisanslaması ve müşteriye sunması için mali hak zinciri açık olmalıdır.

Görev kapsamında oluşturma nasıl belirlenir?#

Şu olgular birlikte değerlendirilir:

İş sözleşmesi ve güncel görev tanımı
Yazılım geliştirme yönündeki yazılı talimatlar ve proje kayıtları
Sprint, görev kartı, depo ve sürüm geçmişi
Kodun çalışanın işe girişinden önce var olup olmadığı
Çalışanın unvanı kadar fiilen yaptığı iş
Şirket kaynakları ve ekip çalışmasının katkısı
Önceki projelerde tarafların telif sözleşmesi yapma uygulaması

Bir bilgi işlem müdürünün her durumda yazılımcı olduğu varsayılamaz. Aynı şekilde “satın alma müdürü” unvanı, çalışanın işveren için program hazırladığını ispatlamaz.

Yazılı sözleşmede ne düzenlenmeli?#

Mali hak devri veya ruhsatı FSEK m.52 uyarınca yazılı olmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir. Yazılım projelerinde kaynak kodu, dokümantasyon, üçüncü taraf bileşenleri, açık kaynak lisansları, güncelleme, alt lisans, ülke, süre, bedel ve teslim koşulları ayrıca belirlenmelidir.

Genel bir “tüm haklar işverene aittir” cümlesi, gelecekteki ve belirlenmemiş çalışmalar bakımından her uyuşmazlığı çözmeyebilir. Görev tanımı ile proje eklerinin somut ve güncel tutulması ispatı güçlendirir.

İhlal halinde talepler ve süreler#

Hak sahibi tecavüzün tespiti, durdurulması, sonuçlarının giderilmesi ve koşulları varsa FSEK m.68 ve m.70 uyarınca maddi veya manevi taleplerde bulunabilir. Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir. Zamanaşımı talebin hukuki niteliğine göre belirlenir; haksız fiil niteliğindeki tazminat taleplerinde öğrenme ve fiil tarihleri ayrıca hesaplanır. Uzun süre bilinçli sessiz kalma, dürüstlük kuralı bakımından da risk yaratabilir.

Uygulamalı örnek#

Bir satış yöneticisi, şirketin pahalı bulduğu teklif üzerine hafta sonları kendi tasarımıyla stok programı yazsın. Sözleşmesinde yazılım görevi bulunmasın; şirket de daha önce yazılım siparişleri için ayrı sözleşme yapmış olsun. Program şirket ihtiyacını karşılasa bile yalnız işyerinde kullanılması mali hakların otomatik olarak işverene geçtiğini göstermeyebilir. Buna karşılık çalışan yazılım mühendisi olarak belirli ürün modülünü görev kartları ve talimatlarla geliştiriyorsa FSEK m.18/2 uygulaması güçlenir.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Eseri ve sürümlerini teknik olarak tanımlayın.
Kod deposu, commit, görev kartı ve yazışmaları koruyun.
İş sözleşmesi ile fiili görevleri karşılaştırın.
Üçüncü taraf kod ve açık kaynak lisanslarını envanterleyin.
Mali hakları yazılı ve tek tek düzenleyin.
İşten ayrılmada erişim, teslim ve açık lisans yükümlülüklerini tutanakla kapatın.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/2984, K.2025/6446, 22.10.2025#

Çalışanın geliştirdiği bilgisayar programı grup şirketlerince kullanılmış ve işveren FSEK m.18/2 savunması yapmıştı. Bozmaya uyularak verilen kararda program için 60.000 TL maddi tazminat kabul edildi; Yargıtay, delil değerlendirmesini ve fikri hak ihlalinin haksız fiil niteliği nedeniyle tazminatın Türk lirası olarak belirlenmesini uygun bulup kararı onadı. Karar, fiili üretim ve kullanım ilişkisinin salt şirket ekipmanı savunmasından daha geniş incelendiğini gösterir. Tam metin

İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, E.2022/1589, K.2025/546, 27.03.2025#

Daire, eserin işyerinde meydana getirilmesini tek başına yeterli görmedi; eser ile çalışanın yükümlü olduğu görev arasında bağlantı aranması gerektiğini belirtti. İşverenin aynı çalışanla başka eserler için ayrı mali hak sözleşmeleri yapmış olması, eser üretmenin görev tanımında bulunmadığı yönünde delil kabul edildi. Karar, işin mahiyetinin somut görev ve taraf uygulaması üzerinden ispatlanacağını gösterir. Tam metin

İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, E.2024/751, K.2026/723, 30.04.2026#

Bilgi işlem müdürü görevindeki çalışan, yazılım oluşturmanın sözleşme ve görev belgesinde bulunmadığını; çalışmayı özel çabayla yaptığını ileri sürdü. Daire, işveren talimatını ve görev bağlantısını gösteren delil bulunmadığını, ayrıca protokolün hak sahipliğini çalışana bıraktığını dikkate alarak çalışanın eser üzerindeki haklarını kabul etti. İş unvanının tek başına yazılım üretme görevi yaratmadığı sonucuna vardı. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

Programı yazan çalışan eser sahibidir; işverenin mali hakları kullanması için üretimin işin görülmesi sırasında ve görevle bağlantılı olması gerekir. Şirket bilgisayarı ve mesai saati yardımcı delildir, tek başına belirleyici değildir. Görev tanımı, talimat ve tarafların önceki sözleşme uygulaması sonuç üzerinde doğrudan etkilidir. Açık bir yazılı hak düzenlemesi yoksa teknik kayıtlar ve fiili çalışma biçimi uyuşmazlığın merkezine yerleşir.

Sık sorulan sorular#

Kaynak kodu işverene teslim etmek zorunlu mu?#

Görev kapsamı, sözleşme, mali hak kullanma yetkisi ve teslim yükümlülüğü birlikte incelenir. Kodun çalışanda bulunması tek başına hak sahipliğini çözmez.

İşveren programı değiştirebilir mi?#

Mali hak ve uyarlama yetkisinin kapsamı sözleşme ile FSEK m.18/2 çerçevesinde belirlenir; manevi haklara zarar veren değişiklikler ayrıca sorun yaratabilir.

Freelancer için de aynı kural geçerli mi?#

Hayır. Hizmet ilişkisi dışındaki siparişlerde hak devri kendiliğinden varsayılmaz; FSEK m.52'ye uygun yazılı sözleşme özellikle önemlidir.

İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.