Evet. Bir işareti sonraki başvurudan önce ticarette marka olarak kullanan ve o işaret üzerinde hak elde eden kişi, tescilsiz olsa da sonraki marka başvurusuna itiraz edebilir; tescil gerçekleşmişse markanın hükümsüzlüğünü isteyebilir. Ancak yalnızca işletme kurmak, alan adı almak veya ibareyi faturanın unvan bölümünde göstermek her olayda yeterli değildir. Kullanımın tarihini, markasal niteliğini, sürekliliğini ve hangi mal veya hizmetlere ilişkin olduğunu somut belgelerle göstermek gerekir.
Tescil mi, önce kullanım mı üstün?#
Marka korumasında temel kural tescildir. Bunun önemli istisnalarından biri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.6/3 uyarınca önceki kullanımdan doğan haktır. Sonraki başvurudan veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz marka ya da ticarette kullanılan başka bir işaret için hak elde edilmişse önceki kullanıcı başvuruya itiraz edebilir.
Bu koruma, işaretin kullanıldığı her alanı kendiliğinden kapsamaz. Önceki kullanım hangi ürün veya hizmetlerde hak doğurmuşsa inceleme esas olarak o kapsamda yapılır. İşaretlerin benzerliği yanında ilgili mal veya hizmetler ile karıştırılma ihtimali de önemlidir.
Önceye dayalı kullanım nasıl ispatlanır?#
Deliller sonraki marka başvurusundan önceki dönemi göstermelidir. Tek bir belge yerine birbirini doğrulayan tarihli bir delil zinciri daha güçlüdür.
Markasal kullanımı gösteren belgeler#
- Ürün, ambalaj, etiket ve katalog fotoğrafları
- Tarihli satış faturaları ve sevk belgeleri
- Reklam, broşür, fuar katılımı ve basın kayıtları
- Alan adı arşivi, internet sitesi ve sosyal medya kayıtları
- Bayilik, tedarik, ihracat ve lisans sözleşmeleri
- Muhasebe kayıtları, satış hacmi ve coğrafi yayılım verileri
Faturadaki ibarenin nerede ve nasıl yer aldığı önemlidir. Sadece ticaret unvanının parçası olarak görünmesi ile ürünün kaynağını ayırt eden marka olarak kullanılması aynı şey değildir. Etiket, ürün görseli, reklam ve katalog gibi tamamlayıcı deliller bu ayrımı açıklayabilir.
Alan adı ve sosyal medya hesabı tek başına yeterli mi?#
Alan adı tescili veya kullanıcı adı alınması, gerçek ticari kullanımı her zaman ispatlamaz. Sayfanın içeriği, ilk yayın tarihi, siparişler, reklamlar ve satış belgeleriyle bağlantı kurulmalıdır. Sonradan oluşturulabilen ekran görüntülerinin noter tespiti, arşiv kaydı veya platform verisiyle desteklenmesi yararlı olabilir.
Başvuru yayımlandıysa hangi süre işler?#
SMK m.18 gereğince marka başvurusuna, bültende yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edilmelidir. Gerekçeler, ücret ve ödeme bilgisi de aynı süre içinde tamamlanmalıdır. Bu süre kaçırılırsa başvuruya itiraz yolu kaybedilebilir; fakat tescilden sonra koşulları varsa hükümsüzlük davası gündeme gelebilir.
Tescil edilen markanın hükümsüzlüğü, SMK m.25 uyarınca mahkemeden istenir. Sonraki markanın kullanıldığını bilen veya bilmesi gereken hak sahibinin birbirini izleyen beş yıl sessiz kalması, tescil kötü niyetli değilse hükümsüzlük gerekçesine dayanmasını engelleyebilir. Bu nedenle beş yıllık düzenleme otomatik bir “dava açma süresi” gibi değil; bilgi, kullanım, sessiz kalma ve kötü niyet unsurlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Hükümsüzlük her sınıf için mi verilir?#
Hayır. Önceki hak yalnız belirli mal veya hizmetlerde ispatlanmışsa hükümsüzlük de o bölümle sınırlı olabilir. Örneğin bir lokanta adının yıllardır restoran hizmetlerinde kullanılması, hiçbir ek delil olmadan aynı ibarenin yazılım veya tekstil alanındaki tüm tescillerini ortadan kaldırmaz. SMK m.25/5 kısmi hükümsüzlüğe imkan verir.
Uygulamalı örnek#
Bursa'da 2019'dan beri “Nil Park” adıyla kahve dükkanı işleten A, tabelaları, paketleri, teslimat platformu kayıtları ve faturaları bu adla düzenlemiştir. B, 2025'te aynı ibareyi restoran ve kafe hizmetleri için marka olarak tescil ettirir. A yalnız vergi levhasını değil; 2019 tarihli menüleri, ambalaj siparişlerini, satış kayıtlarını ve reklamları birlikte sunarsa önceki markasal kullanımı daha açık gösterebilir. Buna karşılık A'nın aynı ibareyi yazılım hizmetleri yönünden de kullandığına dair delil yoksa talebin kapsamı genişlemeyebilir.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Yargıtay 11. HD, 26.01.2023, E.2021/5945, K.2023/586#
Uyuşmazlıkta faturalar ve ticaret unvanı önceki kullanım delili olarak kabul edilmişti. Daire çoğunluğu, işaretin yalnız fatura başlığında veya unvanda görünmesinin markasal kullanımı kendiliğinden kanıtlamayacağını; ürün, etiket, broşür ve reklam gibi belgelerle kullanımın niteliği ve ilgili mal-hizmet kapsamının uzman incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini söyledi. Eksik inceleme nedeniyle karar bozuldu. Karşı oy ise somut faturaları yeterli görüyordu. Alt sorun: Fatura ve ticaret unvanı hangi durumda markasal kullanım sayılır? Tam karar
Yargıtay 11. HD, 30.05.2024, E.2023/760, K.2024/4499#
“Pella” işareti bakımından logo alımı, ticaret sicili, vergi kaydı, ihracat taşıma belgesi, yabancı faturalar ve sosyal medya kullanımı birlikte değerlendirildi. İlk derece mahkemesinin önceki hak ve hükümsüzlük yönündeki değerlendirmesi istinafta yerinde bulundu; Yargıtay da kararı onadı. Alt sorun: Önceki kullanım, farklı tarihli ticari belgelerden oluşan bir delil bütünüyle ispatlanabilir mi? Tam karar
Yargıtay 11. HD, 26.03.2026, E.2025/4710, K.2026/1714#
Daire, önceki gerçek hak sahibinin fiilen kullandığı mal ve hizmetlerin ayrı belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Sonraki tescilin tüm hizmetler bakımından hükümsüz kılınmasını, kullanım kapsamı ve taraf markalarının listeleri karşılaştırılmadan verilmiş olması nedeniyle bozdu. Alt sorun: Önceki kullanımın koruması hangi mal veya hizmetlere uzanır? Tam karar
Yargıtay 11. HD, 04.06.2026, E.2026/3054, K.2026/3267#
Yiyecek-içecek hizmetlerinde 1988'e uzanan kullanım incelendi. Bölge adliye mahkemesi önceki gerçek hak sahipliğini kabul ederek sonraki markaları hükümsüz kıldı ve kullanımın tecavüz oluşturmadığını tespit etti; direnme kararı Yargıtay tarafından kesin olarak onandı. Karar ayrıca beş yıllık sessiz kalmanın, hak sahibinin sonraki tescilli markanın kullanımını bilmesi veya bilmesi gerekmesi üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Alt sorun: Uzun ve kesintisiz kullanım ile sessiz kalma itirazı nasıl değerlendirilir? Tam karar
Kararların soruya verdiği net cevap#
Markayı önce kullanan kişi tescilsiz olsa da korunabilir; fakat “ilk kullanan bendim” beyanı yeterli değildir. Kullanımın sonraki başvurudan eski, ticari, markasal ve belirli mal veya hizmetlerle bağlantılı olduğu ispatlanmalıdır. Fatura, unvan veya alan adı tek başına kesin sonuç yaratmaz. Başvuru aşamasında iki aylık itiraz kaçırılmamalı; tescilden sonra hükümsüzlük ve beş yıl sessiz kalma riski somut tarihler üzerinden değerlendirilmelidir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- TÜRKPATENT Marka Bülteni'ndeki yayım ve itiraz bitiş tarihini kaydedin.
- Sonraki başvurudan eski bütün kullanım belgelerini değiştirilemez tarih sırasıyla toplayın.
- Belgeleri ürün ve hizmet sınıflarına göre ayırın.
- İşaretin unvan olarak mı, marka olarak mı kullanıldığını gösterin.
- Sonraki tescili ve kullanımını ilk öğrendiğiniz tarihi not edin.
- Talebin tüm sınıflar yerine ispatlanabilen kapsamla sınırlı olup olmadığını kontrol edin.
Sık sorulan sorular#
Marka tescili yoksa dava açılamaz mı?#
Hayır. SMK m.6/3 kapsamındaki önceki hak ispatlanabiliyorsa sonraki başvuruya itiraz veya tescilden sonra hükümsüzlük talebi mümkündür.
Vergi levhası önceki kullanımı kanıtlar mı?#
İşletmenin varlığını ve tarihini destekler; fakat ibarenin belirli mal veya hizmetlerde marka olarak kullanıldığını tek başına her zaman kanıtlamaz.
Beş yıl geçince hak kesin olarak kaybolur mu?#
Hayır. Sonraki markanın kullanımının bilinmesi veya bilinmesi gerekmesi, kesintisiz sessizlik ve kötü niyet istisnası incelenir. Somut başlangıç tarihi belirlenmeden sadece takvime bakılarak sonuç kurulamaz.
Hükümsüzlük davası TÜRKPATENT'e mi açılır?#
Marka hükümsüzlüğü mahkemeden istenir; SMK m.25/3 uyarınca Kurum bu davada taraf gösterilmez.
İlgili yazılar#
- Şirket ortağı ve müdürünün rekabet yasağı
- Sosyal medyada hakaret ve şikayet süresi
- İnternette fotoğrafın izinsiz kullanılması
Son hukuki kontrol tarihi: 9 Eylül 2026
Kaynakça#
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m.6, 18 ve 25
- Yargıtay 11. HD, E.2021/5945, K.2023/586
- Yargıtay 11. HD, E.2023/760, K.2024/4499
- Yargıtay 11. HD, E.2025/4710, K.2026/1714
- Yargıtay 11. HD, E.2026/3054, K.2026/3267
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.