Bilgi Notları / Ceza Hukuku

Alkollü Araç Kullanma Suçu ve 1.00 Promil Eşiği

Alkollü araç kullanmada idari işlem ve ceza davası ayrımını, 1.00 promil eşiğini, delilleri ve güncel Yargıtay yaklaşımını öğrenin.

Otomobil sürücüsünde ölçümün 1.00 promilin üzerinde olması, Yargıtay uygulamasında güvenli sürüş yeteneğinin kaybolduğuna ilişkin yasal değerlendirme nedeniyle TCK m.179/3 kapsamında ceza soruşturmasına yol açabilir. Bu ceza davası, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca uygulanan idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasından ayrı bir süreçtir.

Suçun kanuni çerçevesi#

TCK m.179/3, alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da başka nedenle güvenli araç kullanamayacak halde olmasına rağmen araç kullanan kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür. Maddenin ikinci fıkrası da aracı kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli şekilde sevk ve idare etmeyi düzenler.

1.00 promilin altında suçun hiç oluşmayacağı sonucu çıkarılamaz. Kaza, zikzak sürüş, konuşma ve denge bozukluğu, doktor raporu ve diğer bulgular sürüş yeteneğinin kaybını gösterebilir. Ölçüm zamanı ile sürüş zamanı arasındaki fark da önemlidir.

Deliller ve itiraz#

Alkolmetrenin kalibrasyonu, seri numarası, ölçüm saati, tutanak, polis gözlemi, hastane kan testi ve kamera kaydı birlikte incelenir. Cihaza itiraz edilmesi halinde mevzuattaki usulle sağlık kuruluşuna sevk ve kan ölçümü talebi gecikmeden yapılmalıdır. Sonradan alınan özel test her durumda resmi ölçümü bertaraf etmez.

Başvuru ve süreler#

İdari para cezası ve ehliyete el koyma kararına karşı süre ve merci, tebliğ edilen tutanakta gösterilir; işlem tarihinde yürürlükteki Kabahatler ve trafik mevzuatı esas alınır. Ceza soruşturması savcılıkça resen yürütülür. İdari yaptırıma itiraz, ceza dosyasını kendiliğinden sona erdirmez.

Uygulamalı örnek#

A, kontrolde 1.01 promil ölçülür. Tutanakta cihazın kalibrasyon bilgisi, ölçüm saati ve sürüş gözlemi yer alır; polis memuru tanık olarak dinlenir. A yalnız “bir kadeh içtim” savunmasıyla ölçümü geçersiz kılamaz; cihaz ve usule ilişkin somut itiraz ileri sürmelidir.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Yargıtay 12. CD, 05.12.2024, E.2024/3378, K.2024/7227#

Sanıkta 2.15 promil alkol ölçülmüş ve mahkumiyet kurulmuştu. Daire, 1.00 promilin üzerinde güvenli sürüş yeteneğinin kaybolduğunun kabulü için ayrıca zikzak veya kaza gibi dış davranış aranmadığını belirterek hükmü onadı. Karar, yüksek ölçümün ispat etkisini netleştirir. Tam karar

Yargıtay 12. CD, 19.03.2025, E.2025/406, K.2025/3045#

1.01 promil ölçüm; tutanak, kalibrasyon bilgisi ve görevli polis anlatımıyla desteklendi. Mahkumiyet onandı. Karar, sınırın hemen üzerindeki ölçümde cihaz ve usul güvencelerinin özellikle önemli olduğunu gösterir. Tam karar

Yargıtay 12. CD, 22.01.2025, E.2024/602, K.2025/850#

1.15 promil alkollü sürüş nedeniyle TCK m.179/3 bağlantısıyla verilen mahkumiyet hukuka uygun bulundu. Daire, dosya delillerinin güvenli sürüş yeteneğinin kaybını gösterdiğini kabul etti. Karar belirli bir promil için sabit ceza değil, somut dosya incelemesidir. Tam karar

Kararların soruya verdiği net cevap#

1.00 promilin üzerindeki ölçüm, ceza sorumluluğu bakımından güçlü ve kural olarak yeterli bir göstergedir. Ayrıca kaza veya tehlikeli manevra aranmaz. Sınırın altında ise sürüş yeteneğinin kaybı diğer delillerle ispatlanabilir. İdari yaptırım ve ceza davası birbirinden bağımsız hukuki sonuçlardır.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Sık sorulan sorular#

1.00 promil tam sınır mı?#

Kararlarda “üzerinde” ölçüm özel önem taşır; tam değer, cihaz toleransı ve diğer delillerle değerlendirilir.

Kaza yoksa suç oluşur mu?#

Evet. 1.00 promilin üzerindeki ölçümde ayrıca kaza veya somut tehlikeli manevra aranmayabilir.

Ehliyete el koyma kalkarsa ceza davası biter mi?#

Hayır. İdari işlem ile TCK soruşturması ayrı hukuki rejimlere tabidir.

İlgili yazılara iç bağlantı önerileri#

Son hukuki kontrol tarihi: 8 Eylül 2026

Kaynakça#