Mirasçılardan biri ortak evi tek başına kullanıyor ve diğer mirasçıların yararlanmasını engelliyorsa ecrimisil istenebilir. Ancak kural olarak, ecrimisil istenen dönemden önce evden yararlanma isteğinin kullanan mirasçıya bildirildiği, yani “intifadan men” koşulunun gerçekleştiği ispatlanmalıdır. Bazı yerleşik istisnalarda önceden ihtar aranmaz.
Mirasçı evde hangi hakla oturur?#
Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir. Hiçbir mirasçı, diğerlerinin hakkını yok sayarak evin tamamını yalnız kendisine aitmiş gibi kullanamaz. Buna karşılık her ortak, ortaklıktan doğan yararlanma hakkına sahiptir. Bu nedenle evde oturmak kendiliğinden hukuka aykırı değildir; uyuşmazlık, diğer mirasçının kullanım veya gelir hakkının engellenmesiyle doğar.
Türk Medeni Kanunu m. 640 miras ortaklığını, m. 683 ise malikin kullanma ve haksız elatmayı önleme yetkisini düzenler.
İntifadan men ne demektir?#
İntifadan men, taşınmazdan yararlanmak isteyen paydaşın bu isteğini kullanan paydaşa bildirmesidir. Noter ihtarı güçlü bir ispat aracı olmakla birlikte tek yöntem değildir. Mesaj, e-posta, tanık, önceki dava veya icra takibi de somut olayda bildirim olgusunu ispatlayabilir.
Ecrimisil, çoğunlukla bildirimin karşı tarafa ulaştığı tarihten sonraki dönem için hesaplanır. “Beş yıl geriye dönük her durumda kira alınır” ifadesi bu nedenle eksiktir; beş yıllık zamanaşımı, intifadan men şartı bulunmayan dönemi kendiliğinden talep edilebilir hale getirmez.
Hangi hallerde önceden ihtar aranmayabilir?#
Yargıtay uygulamasında şu örnekler intifadan men koşulunun istisnaları arasında sayılır:
- Kullanıcının taşınmazın tamamında hak iddia edip diğerlerinin payını inkar etmesi
- Taraflar arasında kullanım biçiminin önceden belirlenmiş olması
- Aynı taşınmaza ilişkin daha önce elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi veya ecrimisil davası açılması ya da takip yapılması
- Taşınmazın kiraya verilerek gelir elde edilen yer veya doğal ürün veren tarla/bahçe olması
- Miras bırakanın kurduğu ve kendi başına gelir getiren işletmenin kullanılması
İstisnanın varlığı otomatik kabul edilmez; olay ve önceki işlemler dosyada ispatlanır.
Ne kadar ecrimisil istenebilir?#
Hesapta taşınmazın emsal kira getirisi, kullanım dönemi, davacının miras payı, fiili kullanım alanı ve gelirler dikkate alınır. Ecrimisil tazminat niteliğindedir; taraflar arasında kira sözleşmesi varmış gibi doğrudan aylık kira borcu kurulmaz.
Ecrimisil alacağı, 25.05.1938 tarihli 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı doğrultusunda beş yıllık zamanaşımına tabidir. Süre dava tarihinden geriye doğru hesaplanır; ayrıca intifadan men başlangıcı dikkate alınır.
Dava, mahkeme ve arabuluculuk#
Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir. Taşınmaza ilişkin yetki kuralları ve talebin elatmanın önlenmesiyle birlikte ileri sürülüp sürülmediği ayrıca incelenir. Salt mirasçılar arası ecrimisil talebi, ortaklığın giderilmesi davasıyla aynı değildir. Ortaklığın giderilmesi de istenecekse o talep bakımından dava öncesi arabuluculuk zorunludur; yalnız ecrimisil isteminin dava şartı niteliği, talep yığılması ve güncel uygulama üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
Uygulama örneği#
Üç kardeşten biri, babadan kalan dairede ölümden sonra iki yıl tek başına yaşamıştır. Diğer kardeş ilk yıl herhangi bir kullanım veya gelir talebi bildirmemiş, ikinci yıl noter ihtarıyla anahtar ve payına karşılık gelir istemiştir. İstisna yoksa ecrimisil hesabı genellikle ihtarın ulaştığı tarihten sonra başlar. Ancak evde oturan kardeş daha ilk günden diğerlerinin mirasçılığını açıkça inkar etmişse önceden ihtar aranmaması gündeme gelebilir.
Kısa karar özeti#
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 26.02.2019, E. 2018/3018, K. 2019/2003, paydaşlar arasındaki ecrimisil isteminde intifadan men koşulunu incelemiştir. Daire, kural olarak paydaşların men edilmeden birbirlerinden ecrimisil isteyemeyeceğini, ancak yerleşik istisnaların bulunduğunu açıklamıştır. Somut olayda daha önce açılan ortaklığın giderilmesi davasının bildirim sayıldığını; bu tarihten önceki dönem için ecrimisile hükmedilemeyeceğini belirterek kararı bozmuştur. Somut ilke, geçmiş kullanımın tamamı yerine yararlanma talebinin karşı tarafa ulaştığı tarihin esas alınmasıdır.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Tapu ve mirasçılık belgesini alın.
- Kimin, hangi tarihten beri, hangi bölümü kullandığını belirleyin.
- Yararlanma veya gelir talebini ispatlanabilir biçimde bildirin.
- Önceki dava, takip ve yazışmaları toplayın.
- Emsal kira ve fiili kullanım delillerini saklayın.
- Beş yıllık zamanaşımı ile intifadan men tarihini ayrı hesaplayın.
- Ecrimisil ve ortaklığın giderilmesi hedeflerini birlikte planlayın.
Sık sorulan sorular#
Noter ihtarı zorunlu mu?#
Mutlak biçimde zorunlu değildir; ancak bildirimin tarihi ve içeriğini ispatlamak için güçlü bir araçtır.
Evde oturan mirasçı masrafları düşebilir mi?#
Zorunlu ve değer artırıcı giderler ayrı bir mahsup veya alacak tartışması doğurabilir. Her harcama otomatik olarak ecrimisilden düşülmez.
Ecrimisil istenmesi evin satışını sağlar mı?#
Hayır. Satış veya paylaşma için ayrıca ortaklığın giderilmesi/mirasın paylaşılması yolu gerekir.
İç bağlantı önerileri#
- Miras Kalan Evde Bir Mirasçı Satışı İstemezse Ne Olur?
- Miras Payı Satılabilir mi?
- Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Kaynakça#
- Türk Medeni Kanunu m. 640, 683 ve 995
- Yargıtay 8. HD, 26.02.2019, E. 2018/3018, K. 2019/2003 – tam metin YARGI PRO üzerinden doğrulandı.
- Yargıtay 3. HD, 02.02.2010, E. 2009/20160, K. 2010/1281 – beş yıllık zamanaşımı yönünden tam metin YARGI PRO üzerinden doğrulandı.
Son hukuki kontrol tarihi: 1 Eylül 2026
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.