Mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında yasal mirasçısına miras payına mahsuben yaptığı karşılıksız kazandırmanın paylaşım hesabına geri alınmasıdır. Özellikle altsoya verilen kuruluş sermayesi, taşınmaz, borçtan kurtarma veya önemli para transferleri, miras bırakan aksini açıkça belirtmemişse denkleştirmeye tabi olabilir.
Hangi kazandırmalar denkleştirilir?#
TMK m. 669-675 uyarınca üç temel unsur aranır: miras bırakanın malvarlığından bir kazandırma yapılması, kazandırmanın karşılıksız olması ve miras payına mahsup amacının bulunması. Altsoya yapılan çeyiz, iş kurma sermayesi, önemli mal devri veya borç ödeme gibi kazandırmalarda denkleştirme karinesi vardır. Altsoy dışındaki yasal mirasçılarda ise mahsup amacı ayrıca ispatlanmalıdır.
Olağan eğitim giderleri, alışılmış hediyeler ve bakım emeğinin makul karşılığı niteliğindeki ödemeler her durumda denkleştirme sayılmaz. İşlemin adı değil ekonomik içeriği önemlidir.
Denkleştirme ile tenkis arasındaki fark nedir?#
Denkleştirme mirasçılar arasında paylaşma eşitliğini sağlar ve yalnız yasal mirasçılara yapılan belirli kazandırmaları hedefler. Tenkis ise saklı payı ihlal eden kazandırmayı tasarruf edilebilir oranla sınırlar; kazandırma üçüncü kişiye de yapılmış olabilir. Bir olayda denkleştirme şartları yokken tenkis şartları oluşabilir veya talepler terditli ileri sürülebilir.
Değer nasıl hesaplanır?#
Kural olarak kazandırmanın denkleştirme anındaki değeri, kazandırmanın niteliği ve TMK m. 673-675 çerçevesinde belirlenir. Kazandırılan mal aynen geri verilebileceği gibi değerinin miras payına mahsup edilmesi de gündeme gelebilir. Hesapta terekenin bütünü ve her mirasçının yasal payı birlikte değerlendirilmelidir.
Uygulama örneği#
Baba, oğlunun iş kurması için karşılıksız 3 milyon TL vermiş; kızına benzer bir kazandırma yapmamış ve “miras payı dışında” olduğuna dair açıklama bırakmamışsa oğula yapılan ödeme paylaşım hesabında denkleştirilebilir. Oğul paranın geçmiş bakım hizmetlerinin karşılığı olduğunu savunuyorsa bu savunmanın somut delillerle incelenmesi gerekir.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Denkleştirme talebi muris muvazaası olarak nitelendirilemez#
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 10.02.2026, E. 2025/2759, K. 2026/700, şirket paylarının davalı kıza karşılıksız devrinin terekeye iadesi istemini incelemiştir. Daire önceki bozmasında talebin TMK m. 669 ve devamındaki denkleştirme niteliğinde olduğunu, muris muvazaası kurallarıyla karar verilemeyeceğini belirtmiştir; bozmaya uygun ret hükmünü 2026 kararında onamıştır. Somut ilke, davanın hukuki sebebinin kazandırmanın türüne göre doğru kurulması gerektiğidir.
Bakım ve minnet karşılığı verilen para karşılıksız kazandırma sayılmayabilir#
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 09.12.2025, E. 2025/2121, K. 2025/5279, murisin iki tarlasını satıp parasını kendisine ve eşine uzun yıllar bakan çocuğuna vermesini değerlendirmiştir. Yerel mahkeme ödemenin bakım ve minnet duygusuna dayandığı, miras payına mahsup amacı bulunmadığı gerekçesiyle denkleştirme ve tenkisi reddetmiş; Yargıtay bu sonucu onamıştır. Karar, aile içi her para aktarımının otomatik olarak denkleştirme olmayacağını göstermektedir.
Bölünebilir para alacağında mirasçı kendi payı için dava açabilir#
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 09.01.2025, E. 2024/1033, K. 2025/175, ölümden kısa süre önce murisin hesabından çekilen paranın iadesi talebinde tüm mirasçıların birlikte hareket etmesinin gerekip gerekmediğini incelemiştir. Daire, bölünebilir para alacağı yönünden mirasçının kendi payına ilişkin dava açabileceğini ve usulden ret verilemeyeceğini kabul etmiştir. Karar, denkleştirme veya istihkak tartışmasının sırf elbirliği mülkiyeti gerekçesiyle dinlenmeden bırakılamayacağını ortaya koymaktadır.
Kararların soruya verdiği net cevap#
Bir çocuğa sağlığında verilen mal veya para otomatik olarak terekeye dönmez. Kazandırmanın karşılıksız ve miras payına mahsuben yapılmış olması gerekir; altsoy bakımından mahsup yönünde kanuni karine bulunur. Gerçek bir bakım karşılığı veya olağan hediye varsa denkleştirme reddedilebilir. Para alacağı bölünebilir nitelikteyse mirasçı kendi payı yönünden dava açabilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Banka transferi, tapu ve sözleşme kayıtlarını çıkarın.
- Kazandırmanın karşılığı bulunup bulunmadığını belirleyin.
- Miras bırakanın mahsup veya muaf tutma açıklamalarını araştırın.
- Denkleştirme ile tenkis taleplerini birbirinden ayırın.
- Terekenin tamamı üzerinden uzman hesaplaması yaptırın.
Sık sorulan sorular#
Düğün masrafı denkleştirmeye girer mi?#
Olağan aile desteği ve alışılmış giderler kural olarak girmez; olağan sınırı aşan önemli kazandırmalar somut değeriyle incelenir.
Mal satılmışsa denkleştirme olmaz mı?#
Malın elden çıkarılması talebi ortadan kaldırmaz; değer üzerinden denkleştirme gündeme gelebilir.
Denkleştirme davası saklı paya bağlı mı?#
Hayır. Denkleştirme paylaşma eşitliği kurumudur; saklı pay ihlali tenkisin konusudur.
İç bağlantı önerileri#
Kaynakça#
- Türk Medeni Kanunu m. 669-675
- Yargıtay 7. HD, E. 2025/2759, K. 2026/700
- Yargıtay 7. HD, E. 2025/2121, K. 2025/5279
- Yargıtay 7. HD, E. 2024/1033, K. 2025/175
Son hukuki kontrol tarihi: 1 Eylül 2026
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.