Resmi defter, mirasçının terekenin aktif ve pasifini mahkeme gözetiminde görerek kabul veya ret kararı vermesine yarar. Resmi tasfiye ise terekenin mahkeme eliyle tasfiye edilmesi, borçların tereke malvarlığından ödenmesi ve varsa artanın mirasçılara verilmesidir. İki yol aynı değildir ve reddi miras süresi geçirilmeden değerlendirilmelidir.
Resmi defter ne sağlar?#
TMK m. 619-631 uyarınca mirası reddetme hakkı bulunan mirasçı, resmi defter tutulmasını isteyebilir. Alacaklı ve borçlular ilanla bildirim yapmaya çağrılır; bilinen borç ve alacaklar deftere yazılır. İnceleme sonunda mirasçı mirası reddedebilir, resmi tasfiye isteyebilir, kayıtsız şartsız veya resmi deftere göre kabul edebilir.
Resmi deftere göre kabulde mirasçının kişisel sorumluluğu kural olarak deftere yazılmış borçlarla sınırlanır. Ancak kamu alacakları ve mirasçının bildiği halde bildirmediği borçlar gibi özel durumlar ayrıca incelenmelidir.
Resmi tasfiye ne zaman istenir?#
TMK m. 632-636 uyarınca her mirasçı, ret veya resmi deftere göre kabul yerine resmi tasfiye isteyebilir. Mirasçılardan biri mirası kabul etmişse diğerinin resmi tasfiye talebi dinlenmez. Tasfiyede tereke borçları tereke mallarından ödenir; mirasçı kişisel malvarlığıyla borçlu hale gelmez.
En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse TMK m. 612 uyarınca tereke ayrıca iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Bu durumda temsil, atanacak tasfiye memuru üzerinden yürür.
Süre ve icra etkisi#
Resmi defter ve mirasçının isteğine bağlı resmi tasfiye, kural olarak üç aylık ret süresi içinde talep edilmelidir. Resmi defter tutulması devam ederken TMK m. 625 gereği miras bırakanın borçları için takip yapılamaz; zamanaşımı işlemez ve acil haller dışında davalar ilerlemez.
Uygulama örneği#
Miras bırakanın 4 milyon TL değerinde evi bulunmakla birlikte şirket kefaletleri ve vergi borçlarının miktarı bilinmiyorsa salt aktif değere bakılarak kabul kararı verilmemelidir. Üç aylık süre içinde resmi defter talebi, alacaklıların ortaya çıkmasını ve sorumluluk sınırının görülmesini sağlayabilir. Terekenin açıkça yönetilemez durumda olması halinde resmi tasfiye daha uygun olabilir.
Güncel ve dikkat çekici kararlar#
Tüm mirasçılar reddederse terekeyi tasfiye memuru temsil eder#
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 14.05.2026, E. 2025/3395, K. 2026/2119, devam eden bir tapu ve sözleşme uyuşmazlığında yüklenicinin ölmesi ve tüm mirasçıların mirası reddetmesinin temsil sonucunu değerlendirmiştir. Daire, TMK m. 612 uyarınca resmi tasfiye yapılacağından mirasçısız kalan terekenin tasfiye memurunca temsil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut ilke, kayyım yerine resmi tasfiye memurunun taraf ve temsil eksikliğini gidermesidir.
İflas hükümlerine göre tasfiyede görevli yer tereke hakimliğidir#
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 20.01.2026, E. 2025/3424, K. 2026/187, resmi tasfiyedeki kayıt kabul uyuşmazlığında asliye ticaret ve sulh hukuk mahkemeleri arasındaki görev sorununu çözmüştür. Daire, iflas idaresi yerine tasfiye memurunun ve ticaret mahkemesi yerine sulh hukuk mahkemesinin geçtiğini belirterek tereke hakimliğini görevli saymıştır. Karar, sıra cetveli ve tasfiye memuru işlemlerine ilişkin denetimin tasfiye dosyasından yürütüleceğini göstermektedir.
Resmi defter sürerken başlatılan takip iptal edilir#
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 27.04.2016, E. 2014/1036, K. 2016/551, resmi defter talebinden sonra mirasçılar aleyhine başlatılan ilamlı takibi incelemiştir. Kurul, TMK m. 625 gereği resmi defter işlemi devam ederken tereke borçları için takip yapılamayacağını ve sonradan başlatılan takibin iptalinin doğru olduğunu kabul etmiştir. Somut ilke, yasağın yalnız haciz aşamasını değil takibin başlatılmasını da kapsamasıdır.
Kararların soruya verdiği net cevap#
Borç miktarı bilinmiyorsa resmi defter, kabul ile ret arasında kontrollü inceleme sağlar. Resmi defter sürerken miras bırakanın borçları için takip yürütülemez. Resmi tasfiyede borçlar tereke içinden ödenir ve işlemleri sulh hukuk mahkemesi ile tasfiye memuru yürütür. Tüm mirasçılar reddetmişse terekeyi artık mirasçılar değil tasfiye memuru temsil eder.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Ölüm ve öğrenme tarihinden başlayan üç aylık süreyi hesaplayın.
- Bilinen alacaklı, banka, vergi ve kefalet kayıtlarını toplayın.
- Resmi defter ile resmi tasfiyenin sonucunu ayrı ayrı değerlendirin.
- Defter sürecinde başlatılan takipler için şikayet yolunu inceleyin.
- Tasfiye memurunun kimliğini ve yetkisini devam eden davalara bildirin.
Sık sorulan sorular#
Resmi defter talebi mirası kabul sayılır mı?#
Hayır. Talep, mirasçının seçeneklerini bilgiye dayalı kullanmasını sağlar; inceleme sonunda ayrıca karar verilir.
Bir mirasçı kabul ederse resmi tasfiye olur mu?#
İsteğe bağlı resmi tasfiye talebi, birlikte mirasçılardan birinin kayıtsız şartsız kabulü halinde dinlenmez.
Resmi tasfiye sonunda para artarsa ne olur?#
Borçlar ve giderler ödendikten sonra kalan değer mirasçılara verilir.
İç bağlantı önerileri#
- Reddi Miras Nasıl Yapılır?
- Terekenin Tespiti Nasıl Yapılır?
- Vefat Eden Kişinin Bankadaki Parası Nasıl Alınır?
Kaynakça#
- Türk Medeni Kanunu m. 612, 619-636
- Yargıtay 6. HD, E. 2025/3395, K. 2026/2119
- Antalya BAM 17. HD, E. 2025/3424, K. 2026/187
- Yargıtay HGK, E. 2014/1036, K. 2016/551
Son hukuki kontrol tarihi: 1 Eylül 2026
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.