Miras Ortaklığına Temsilci Nasıl Atanır? Şartlar ve Yetki

Mirasçılar tereke işlerinde birlikte hareket edemiyorsa mirasçılardan biri, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesinden paylaşmaya kadar miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir. Temsilci, terekeyi verilen görev sınırında ortaklık adına yönetir ve temsil eder; tek tek mirasçıların kişisel vekili değildir.

Temsilciye ne zaman ihtiyaç duyulur?#

Birden fazla mirasçı varsa tereke paylaşılıncaya kadar elbirliği mülkiyeti doğar. TMK m. 640 uyarınca mirasçılar tereke hakları üzerinde kural olarak birlikte tasarruf eder. Şirket genel kuruluna katılma, üçüncü kişiye karşı tapu veya alacak davası açma, kira ve banka işlemlerini yürütme gibi konularda ortak irade oluşmuyorsa temsilci atanması işlevsel hale gelir.

Mahkeme, salt mirasçılar arasında görüş ayrılığı bulunduğu için otomatik olarak temsilci atamak zorunda değildir. Terekenin yönetimi veya hakkın korunması bakımından somut ihtiyaç gösterilmelidir. Temsilcinin görevi, tüm mirasçıların ortak menfaatini korumaktır.

Temsilcinin yetkisi ne kadardır?#

Yetki, atama kararında gösterilen işlerle sınırlanabilir veya terekenin genel yönetimini kapsayabilir. Temsilci tereke adına dava takip edebilir, gelirleri toplayabilir ve koruyucu işlemler yapabilir. Buna karşılık paylaşma, mirasçıların kişisel haklarından vazgeçme veya tereke malını olağan yönetim dışında devretme gibi işlemler için kararın kapsamı ve gerektiğinde mahkeme izni ayrıca incelenmelidir.

Görevli ve yetkili mahkeme#

Talep çekişmesiz yargı niteliğinde olup sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yer bakımından esas ölçüt miras bırakanın son yerleşim yeridir. Temsilci ihtiyacı devam ettiği sürece atama istenebilir; kanunda bu talep için özel bir hak düşürücü süre yoktur.

Uygulama örneği#

Miras kalan limited şirket payı üç kardeşe elbirliğiyle geçmiş, kardeşlerden biri genel kurula katılımı ve şirket belgelerinin incelenmesini sürekli engelliyorsa diğer mirasçı temsilci atanmasını isteyebilir. Talepte şirket payının değeri, yaklaşan genel kurul tarihi ve temsil eksikliğinin doğurduğu risk somut olarak açıklanmalıdır.

Güncel ve dikkat çekici kararlar#

Muvafakat vermeyen mirasçı varsa temsilci yolu tamamlanmalıdır#

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 14.05.2026, E. 2026/2792, K. 2026/4111, tüm mirasçılar adına açılan tapu davasında dava dışı mirasçıların muvafakat vermemesini incelemiştir. Daire, davacıya TMK m. 640 uyarınca temsilci atanması davası açması için süre verilmesi ve davaya temsilci huzuruyla devam edilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Somut ilke, giderilebilir temsil eksikliğinde doğrudan ret yerine temsilci prosedürünün işletilmesidir.

Yetkili yer murisin son yerleşim yeridir#

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 02.03.2026, E. 2025/12584, K. 2026/3502, Refahiye ve İstanbul Anadolu sulh hukuk mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı çözmüştür. Murisin gerçek son yerleşim yerini Refahiye/Erzincan olarak belirleyip Refahiye Sulh Hukuk Mahkemesini yetkili saymıştır. Karar, mirasçıların oturduğu yerin değil murisin son yerleşim yerinin esas olduğunu netleştirmektedir.

Üçüncü kişiye karşı dava ile mirasçılar arası dava aynı değildir#

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 03.12.2025, E. 2025/3470, K. 2025/5600, mirasçılar tarafından açılan tapu iptali davasında taraf ve temsil şartını değerlendirmiştir. Daire, üçüncü kişiye karşı bölünemeyen tereke hakkı ileri sürülüyorsa tüm mirasçıların katılımı veya temsilci gerektiğini; taşınmaz diğer bir mirasçıya devredildiğinde ise mirasçının kendi payına yönelik dava açabileceğini kabul etmiştir. Somut ilke, temsilci ihtiyacının davalının üçüncü kişi mi mirasçı mı olduğuna ve talebin bölünebilirliğine göre belirlenmesidir.

Kararların soruya verdiği net cevap#

Mirasçılardan birinin keyfi biçimde işlemleri kilitlemesi halinde temsilci atanabilir. Başvuru murisin son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Üçüncü kişiye karşı terekenin bütününü ilgilendiren davalarda muvafakat yoksa mahkeme temsilci prosedürünün tamamlanmasına imkan vermelidir. Mirasçılar arasındaki bölünebilir pay taleplerinde ise her durumda temsilci şartı aranmaz.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Hangi tereke işleminin neden yapılamadığını belgeleyin.
Diğer mirasçılara yapılan çağrı ve retleri dosyalayın.
Temsilcinin istenen görevlerini açıkça sıralayın.
Yaklaşan dava, satış veya genel kurul tarihini belirtin.
Atama kararındaki yetki sınırını işlemden önce kontrol edin.

Sık sorulan sorular#

Her mirasçı temsilci atanmasını isteyebilir mi?#

Evet. Mirasçılardan birinin başvurusu yeterlidir; diğerlerinin onayı dava şartı değildir.

Temsilci miras malını satabilir mi?#

Atama kararı ve işlemin niteliği belirleyicidir. Olağan yönetimi aşan satış için temsilci sıfatı tek başına sınırsız yetki vermez.

Mirasçılardan biri temsilci olabilir mi?#

Mahkeme somut menfaat çatışmasını değerlendirir. Tarafsız yönetim gerekiyorsa mirasçılar dışından bir kişi atanabilir.

İç bağlantı önerileri#

Kaynakça#

Son hukuki kontrol tarihi: 1 Eylül 2026

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.