Geçici mühlet sonrasında komiserin izniyle kurulan borç, adi konkordato şartlarına tabi değildir ve temerrütte mühlet sırasında dahi takip edilebilir. Buna karşılık komiser izni olmadan mühlet içinde doğan borç kural olarak tasdik edilen projeyle bağlıdır. Sözleşmenin tarihi tek başına yetmez; iznin varlığı, kapsamı ve borcun hangi anda doğduğu belgelenmelidir.
İzinli ve izinsiz borç ayrımı#
İİK m.308/c, talep öncesi borçlarla komiser izni olmadan mühlet içinde doğan borçları konkordatoya tabi tutar. Komiser izniyle akdedilen borç ise projeden etkilenmez; temerrütte takip edilebilir ve sonraki iflasta rehinli alacaklardan sonra diğer alacaklardan önce ödenir.
İznin yazılı olması ve hangi sözleşme, tutar ve dönem için verildiğinin açıkça gösterilmesi uyuşmazlığı azaltır. Genel faaliyet onayı her yeni borç için sınırsız izin sayılmayabilir.
Borcun doğum tarihi nasıl belirlenir?#
Fatura tarihi her zaman borcun doğum anı değildir. Mal teslimi, hizmetin ifası, sözleşmenin kurulması ve dönemsel edimin ait olduğu zaman birlikte incelenir. Mühlet öncesi sözleşmeden mühlet içinde doğan sürekli edimler bakımından komiserin aynen ifaya onayı ayrıca önem taşır.
Teminat ve tasdik etkisi#
İİK m.305 uyarınca izinli mühlet borçlarının ifası, alacaklı açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmalıdır. İzinsiz mühlet borcu tasdikle bağlı hale gelirse proje oran ve vadelerine tabi olur. Borçlu, bir alacaklıya proje dışında fazla ödeme vaadinde de bulunamaz.
Uygulamalı örnek#
Komiser, üretimin sürmesi için 500 bin TL'lik ham madde alımına yazılı izin versin. Bu teslimden doğan borç projeye tabi değildir ve vadesinde ödenmezse takip konusu olabilir. Aynı şirket, izin almadan reklam hizmeti sözleşmesi yaparsa hizmet alacağı mühlet içinde doğsa da tasdik edilen konkordato şartlarıyla bağlı olabilir.
Okuyucu için yapılacaklar listesi#
- Geçici mühlet ve sözleşme tarihlerini karşılaştırın.
- Borcun doğduğu olayı ve teslim dönemini belirleyin.
- Komiser izninin yazılı örneğini alın.
- İzin tutarı ve kapsamının sözleşmeyle uyumunu kontrol edin.
- Tasdik projesindeki sınıf, oran ve vadeyi inceleyin.
- Takipten önce borcun izinli olduğuna ilişkin belgeleri dosyalayın.
Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E.2025/836, K.2025/1467, 15.04.2025#
Alacak, geçici mühlet ile tasdik arasında imzalanan sözleşmeden doğmuş ve tahkim kararıyla belirlenmişti. Yargıtay, komiser izni kanıtlanmadığı için alacağın konkordatoya tabi olduğunu; ödenmemesi halinde kısmi fesih koşullarının incelenmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu. Tam metin
Ankara BAM 23. Hukuk Dairesi, E.2025/1340, K.2025/809, 09.10.2025#
Mühlet içinde doğan alacağın komiser izni bulunup bulunmadığı ve tasdik planındaki yeri tartışıldı. Daire, bu belirlemeler tamamlanmadan verilen kararı eksik inceleme nedeniyle kaldırdı. Karar, “mühlet sonrası” olgusunun tek başına projeden çıkmaya yetmediğini gösterir. Tam metin
Samsun BAM 3. Hukuk Dairesi, E.2023/211, K.2024/421, 29.02.2024#
Banka alacağının hangi kısmının mühlet tarihinde mevcut olduğu, hangi tahsilatların düşüleceği ve konkordato nisabına girecek tutar incelendi. Daire, borcun dönem ve hesap hareketleri üzerinden belirlenmesini kabul etti. Karar, yeni borç iddiasında doğum tarihi ve hesap dökümünün belirleyici olduğunu gösterir. Tam metin
Kararların soruya verdiği net cevap#
Mühlet içinde doğan borcun projeye tabi olup olmadığını komiser izni belirler. İzinli borç proje dışında, izinsiz borç kural olarak proje içindedir. Sadece fatura veya ilam tarihine bakılmaz; sözleşme, teslim, izin ve hesap hareketleri birlikte incelenir.
Sık sorulan sorular#
Sözlü komiser izni yeterli mi?#
İspat sorunu doğurur. İznin kapsamını gösteren yazılı karar alınması gerekir.
İzinli borç için mühlet sırasında takip yapılabilir mi?#
Temerrüt halinde İİK m.308/c buna imkan verir.
İzinsiz yeni borç tamamen silinir mi?#
Hayır. Alacak proje oranı ve vadesiyle bağlı hale gelir; varlığı devam eder.
İlgili yazılara iç bağlantılar#
Kaynakça#
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.305 ve m.308/c
- Yargıtay 6. HD, E.2025/836, K.2025/1467
- Ankara BAM 23. HD, E.2025/1340, K.2025/809
- Samsun BAM 3. HD, E.2023/211, K.2024/421
Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.