SGK Emekli Aylığını Kesip Ödemeleri Geri İsteyebilir mi?

SGK, aylık bağlama koşullarının gerçekte bulunmadığını saptarsa aylığı kesebilir ve yersiz ödemeleri geri isteyebilir. Ancak geri alınacak dönem ve faiz, ödemenin kişinin kasıtlı veya kusurlu davranışından mı yoksa Kurumun hatalı işleminden mi kaynaklandığına göre değişir. İşlemde gerekçe, hesap dönemi ve 5510 sayılı Kanun m.96 ayrımı açıkça gösterilmelidir.

On yıl ve beş yıl ayrımı#

Kişinin kasıtlı veya kusurlu davranışından doğan yersiz ödemelerde, tespit tarihinden geriye doğru en çok on yıllık dönem ve ödeme tarihlerinden itibaren faiz gündeme gelir. Kurumun hatalı işleminden doğan ödemelerde en çok beş yıllık dönem uygulanır; tebliğden sonraki ödeme ve faiz rejimi daha farklıdır. Her yanlış ödeme otomatik olarak sigortalının kusuru sayılamaz.

Kusur nasıl belirlenir?#

Gerçeğe aykırı belge, çalışmanın saklanması veya bildirilmesi zorunlu değişikliğin bildirilmemesi kusur göstergesi olabilir. Kurumun elindeki doğru kayıtlara rağmen aylığı kendi hesap hatasıyla bağlaması ise kurum hatası yönünden değerlendirilir. Kamu görevlisinin veya üçüncü kişinin kusuru, delil olmadan aylık sahibine yüklenemez.

İtiraz ve dava#

Borç bildirimine karşı Kuruma yazılı itiraz yapılabilir; kesme ve tahsil işleminin iptali için görevli iş mahkemesinde dava gündeme gelebilir. Tebliğ tarihi, hizmet dosyası, tahsis talebi, Kurum yazışmaları ve ayrıntılı borç dökümü alınmalıdır. Kesinti devam ederken ihtiyati koruma koşulları ayrıca değerlendirilir.

Örnek#

SGK, kendi sistemindeki çalışma kaydını görmesine rağmen aylığı yıllarca ödemişse kişinin ayrıca yanlış beyanda bulunup bulunmadığı araştırılır. Sadece ödemenin yanlış olduğunun sonradan anlaşılması, on yıllık ve faizli tahsili tek başına haklı kılmaz.

Okuyucu için yapılacaklar listesi#

Aylık kesme ve borç yazısının tamamını alın.
Borcun ay ay hesabını isteyin.
Kuruma verdiğiniz tahsis ve bildirim belgelerini çıkarın.
Kişi kusuru ile kurum hatası gerekçesini karşılaştırın.
Mahsup, taksit ve dava sürelerini tebliğden itibaren takip edin.

Güncel ve doğrudan ilgili kararlar#

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2024/14843, K.2025/7069, 29.04.2025#

Kamu görevlisinin kusurunun sigortalıya yüklenemeyeceğini, Kurum alacağının 96/1-b kapsamındaki kurum hatası ölçütleriyle hesaplanması gerektiğini belirtti. Alt sorun, kusurun kime ait olduğudur. Tam metin

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2022/3287, K.2022/6209, 25.04.2022#

Emekli aylığının iptali ve yersiz ödeme işleminde eksik araştırmayı bozma nedeni saydı. Alt sorun, aylık kesme dayanağının tüm hizmet kayıtlarıyla doğrulanmasıdır. Tam metin

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E.2015/15540, K.2016/7833, 03.05.2016#

Yersiz ödemenin hangi döneminin gerçek borç olduğu belirlendikten sonra kalan bölümün sigortalının kusuru mu Kurum hatası mı olduğunun m.96'ya göre saptanmasını istedi. Alt sorun, dönem ve sebep ayrımıdır. Tam metin

Kararların soruya verdiği net cevap#

SGK aylığı kesebilir; fakat geçmiş ödemelerin tamamını aynı koşullarla isteyemez. Önce aylığın neden yersiz olduğu, sonra hatanın kime ait olduğu ve buna göre beş veya on yıllık dönem ile faiz belirlenmelidir.

Sık sorulan sorular#

SGK maaşın tamamını kesebilir mi?#

Kesinti ve mahsup oranı, borcun niteliği ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilir; ayrıntılı hesap istenmelidir.

Borcu ödemek dava hakkını kaldırır mı?#

Ödemenin hukuki niteliği ve ihtirazi kayıt önem taşır; itiraz ve dava süreleri yine korunmalıdır.

İlgili yazılara iç bağlantılar#

Kaynakça#

Bilgilendirme notu

Bu metin genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın özellikleri, süreler ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.